Tarih: 23 Mart 1997. Endonezya’da ormanın derinliklerinde elleri ve ayakları "cerrahi olarak çıkarılmış" bir erkek cesedi bulundu.
Cesedin bir kısmı hayvanlar tarafından yenilmiş ve korkunç bir haldeydi.
Gazeteci John McBeth cesedin peşine düştü. Gazeteci, yakınlardaki kasabanın morgundan bir ceset kaybolduğunu iddia etti.
Bu ceset kimindi? Ve kim bir insana bunu yapar?
David Walsh, 1989 yılında Bresea Resources Ltd.'nin bir yan kuruluşu olarak madencilik sektöründe faaliyet göstermek üzere Bre-X Minerals Ltd.'yi kurdu.
Şirket, 1993 yılına kadar kayda değer bir büyüme sergilemedi.
Şirket kurucusu David Walsh, jeolog John Felderhof'un tavsiyesi üzerine Endonezya'nın Kalimantan bölgesindeki Busang Nehri yakınlarındaki bir ormanın ortasında bir arazi satın aldı.
Kanada’nın güneyinde Calgary eyaletinde faaliyet gösteren Bre-X Minerals Ltd., dünyanın öbür ucundaki Endonezya’da maden arama faaliyetlerine başladı.
Ve bingo…….
Ekim 1995'te yapılan sondajlama faaliyetleri sahada önemli miktarda altın keşfedildiğini ortaya koydu. Birçok sondaj deliğinde cesaret verici altın değerleri tespit edilmiş ve Kilborn Engineering danışmanlık firması projenin 71.000.000 troy ons olduğunu tahmin etmişti.
Müthiş bir gelişmeydi. Bu haberin ortaya çıkmasıyla bir anda ortalık karıştı.
Bütün gözler arazi üzerine çevrildi. Bu kadar büyük bir madenin işletilmesi tek başına Kanadalı şirket olan Bre-x Minerals Ltd’ye bırakılamazdı.
Endonezya Devlet Başkanı Suharto'nun hükümeti de olaya dahil oldu. Endonezyalılar, Bre-X gibi küçük bir şirketin sahayı tek başına işletemeyeceğini belirterek, başlangıçta Bre-X'in sahayı büyük Kanadalı madencilik şirketi Barrick Gold ile, devlet başkanı Suharto'nun kızı Siti Hardiyanti Rukmana ile ortaklaşa paylaşmasını önerdi.
Nihayet arazi kavgasını sonlandırmak için Bre-x Şirketi, devlet başkanı Suhato’nun oğlu Sigit Hardjojudanto'yu işe almak zorunda kaldı. Devlet başkanı Suharto'nun bir diğer tanıdığı olan Bob Hasan, Bre-X Şirketinin %45 hisseye sahip olacağı, Amerikan firması Freeport-McMoRan Copper & Gold Şirketinin madeni işleteceği ve Bob Hasan'ın da pay alacağı bir anlaşma konusunda mutabık kalındı.
Anlaşma, 17 Şubat 1997'de duyuruldu ve Freeport-McMoRan Copper & Gold Şirketi, arazinin ilk durum tespit değerlendirmesine başladı
Bütün bu süreçte arazi değerinin tahmini artmıştı 1995 yılında 30 milyon ons (850 metrik ton); 1996 yılında 60 milyon (1.700 metrik ton); nihayet 1997'de 70 milyon ons olmuştu.
Bütün bu çıkan haberler, Bre-X Şirketinin, Toronto Borsası ve NASDAQ borsalarında işlem gören hisse fiyatını 1997 yılına kadar hisse başına 280 Kanada dolarına yükseltmiş ve zirve noktasında piyasa değeri 4,4 milyar ABD dolarına, kadar ulaşmıştı. (Yani 2025 yılında 8,8 milyar ABD dolarına eşdeğerdi)
Madenin yeni ortağı olan Freeport-McMoRan Copper & Gold Şirketi, Avustralyalı jeolog Colin Jones liderliğinde durum tespiti için kendi çekirdek örneklerini aldı.
Yapılan analiz sonucu korkunçtu. Alınan çekirdek örneklerinde "önemsiz miktarda altın"- eser miktarda altın olduğu tespit edilmişti.
Aman Allahım!!!
Bunun üzerine borsada işlem gören hisse senetlerinde çılgın bir satış dalgası yaşandı. Endonezya Devlet Başkanı Suharto madencilik anlaşmasını imzalamayı erteledi.
Bre-X Minerals Ltd daha fazla inceleme talep etti ve test sondajının incelenmesini istedi. Sonuçlar yine olumlu değildi ve 1 Nisan 1997'de Bre-X Minerals Ltd daha fazla yorum yapmayı reddetti.
Bağımsız bir şirket olan Strathcona Minerals kendi analizini yapmak üzere görevlendirildi. Yapılan analizlerin sonuçları 4 Mayıs 1997'de yayınlandı. Busang sahasındaki cevher örneklerine altın tozu karıştırılmıştı. Laboratuvar testleri, bir delikteki altının altın takılardan tıraşlanarak alındığını göstermişti. Ancak bu altının örneklere hangi aşamada eklendiği hiçbir zaman kanıtlanamadı.
Bre-X Şirketinin borsadaki işlemleri kısa süre sonra askıya alındı ve şirket iflas koruma başvurusunda bulundu.
Bre-X Şirketi, 5 Kasım 1997 tarihinde iflas ilan etti.
Şirketin kurucusu David Walsh, şirketin iflasından sonra masumiyetini savunmaya devam ederek Bahamalar'a taşındı. Maskeli iki silahlı adam evine girerek onu bağladı ve tüm parasını teslim etmediği takdirde onu vurmakla tehdit etti. Olay barışçıl bir şekilde sona erdi. Ancak üç hafta sonra, 4 Haziran 1998 tarihinde David Walsh beyin kanaması nedeniyle hayatını kaybetti.
Peki gelelim yazımızın başına ormanda bulunan cesede. Bu ceset kime aitti? Bu adam kimdi ve kim ona bunu yapmıştı?
İşte sırlarla dolu o cesedin Bre-X Şirketinin jeoloğu Michael de Guzman’a ait olduğu ve Endonezya'da bir helikopterden atlayarak intihar ettiği iddiası ortaya atıldı.
Bre-X Şirketinin, Endonezya’daki projesinin ilk yöneticisi Filipinli jeolog Michael de Guzman’nun maden rezervi ile ilgili yaptığı ilk tahminin, yaklaşık 2 milyon troy ons (850 metrik ton) olduğuydu.
Guzman’ın sırlarla dolu ölümü, Bre-X Şirketinin iflası, Şirketin kurucusu David Walsh’ın beyin kanaması ile son bulan yaşamı, elinde şirket hissesenedi olan binlerce yatırımcının maddi kaybı…..
Bu işin kazananı kimdi bilinmez. Para kimin cebine girmişti hiçbir zaman bulunamadı. Ancak kayıplar, gizemler, ölümlerle, kaybedenlerle dolu bir skandal daha yaşandı…
Ponçik: Yaşanan bazı olayların arkasındaki hikaye bilinmez. Bazı hikayelerin gizli kahramanları vardır. Bazılarının ise gizli katilleri… Endonezya’da yaşanan bu olaylarda ise kayıp büyüktü ancak hikayenin arkasında kimin olduğu, paranın kimin cebine gittiğini kimse bilemedi.
Bu yazıya isim koymakta zorlandım o nedenle ‘Sırlarla Dolu Bir Ölüm, Altın Kavgası, Binlerce Kaybeden ve Kazananı Belli Olmayan Hikaye’ ismini koydum.
Hikayenin kazananı bilen varsa paylaşsın lütfen
