MASTİTİS VE İNSAN
Reklam
Veteriner Hekim Tahir S. Yavuz

Veteriner Hekim Tahir S. Yavuz

Ekonomi'de Tarımın Gücü

MASTİTİS VE İNSAN

25 Mayıs 2019 - 10:37

MASTİTİS VE İNSAN
 
İneklerin ve dolayısıyla süt sığırcılığı işletmelerinin en önemli sorunlarından biri meme
yangısıdır.
 
Geçtiğimiz günlerde ülkemize gelen ünlü meme doktoru (The Udder Dr) Andy Johnson
birkaç seminer verdi ve bize bazı nasihatlerde bulundu.
Söylediklerinin içinde en etkileyici olan şuydu; ‘’ Mastitis insanların ineklere yaptığı en
büyük eziyettir’’. Düşününce haklı olduğunu anladım. Bir şey daha ekledi. ‘’Kötü nasihat
düştükten sonra açılan paraşüt gibidir’’.
Önce nasihatleri özet olarak sıralayalım, sonra da Mastitis ile insan ilişkisini irdeleyelim.
 
1. İneği dikkatle dinle, gözle, anlamaya çalış.
2. İneğe konfor sağla, yazın serinlet, inek yatsın. Kârlılık böyle gelir.
3. İneğin uygun kuru dönem geçirmesini sağla. Uygun destekleri ihmal etme,
esirgeme. Mastitislerin %65’i doğumdan sonraki ilk 100 gün içinde görülüyor.
4. Mastitis süt kaybına olduğu kadar döl kaybına da sebep olur. Mastitisli sürülerde
döl tutma oranı düşer. Ayrıca yavru atma ihtimali de 2,21 kat fazladır.
5. İnekleri pis ve ıslak yatak yerlerinden kurtar. Kuru ve temiz ilkesini unutma.
6. Somatik hücre sayımını sıklıkla yap. Somatik hücre sayısı sadece meme
sağlığının değil, çiftlik yönetiminin de aynasıdır. Hiç olmazsa CMT (Kaliforniya
Mastitis Testi) yapmayı ihmal etme.
7. Mastitiste makinenin ve sağımcının önemini aklından çıkarma. Mastitiste barınak
(ortam) ve sağımcının kabahati %85 oranındadır.
8. Sağım makinesini test et, testler sağım esnasında yapılsın.
9. İneklerin sağım odasına temiz memelerle gelmesini sağla. Sağım odası inekleri
yıkama yeri değildir. İneklerin sağım odasına temiz gelmeleri barınak dizaynı ile
ilgilidir.
10. Memeyi yeterince uyarmak gerekir. İneğin sütünü indirmesini beklemeden
meme başlıklarını takma.
11. Memeyi sağıma hazırlarken ön sütü koyu zeminli bir kaba (strip cup)
sıyırmayı ihmal etme. Mutlaka yap. Ön sütü görmüş ve memeyi uyarmış olursun. Bu
işlemden sonra diğer işlemlerle birlikte (kurulama) en az 90 saniye oyalan (Lag
time). Sütün indirilmesine zaman tanı.
12. İnsan eli başlıca mikrop taşıyıcısıdır. Staph. aureus başta olmak üzere
bakteriler insan elindeki kıvrımlara saklanırlar. Memeyi sağan mutlaka eldiven
taksın.
13. Meme başı ağzınızı dayayabileceğiniz kadar temiz olmalıdır.  Ön daldırma,
kurulama yapılmalı, eğer meme başı yeterince temiz değil ise aynı işlemler tekrar
edilmelidir.
14. Sağım sonrası süt filtrelerini kontrol et. Kendini veya sağımcını kontrol
etmiş olursun.
15. Barınak dizaynı Mastitis ile doğrudan ilgilidir. Yatma yerleri kısa veya uzun,
geniş veya dar olmamalı, ölçülere uygun olmalıdır. İneklerin yattıkları yere dışkı
yapmaları mastitise yol açar.
16. İneklerin pis ayaklarla yatma yerine gelmesine izin verme. Gübre yolu
temizliği, sıyırıcılar ona göre yapılıp, kullanılmalıdır. İnek yattığında arka ayakları
memeye değer ve kirliyse memeyi de kirletir.
17. En iyi yatak yeri kum altlıktır.
18. İyi kayıt tut, yanlışı gör, hatanı bil ve ölç, tespit et ve düzelt.
19. Doğum bölümünün ve lohusa barınağının da kuru ve temiz olmasını sağla.
 
20. Klinik mastitiste erken müdahalenin önemini unutma. Kültür, antibiyotik
duyarlılık testi ve doğru ilaç kullanmak çok büyük önem taşır.
21. İnek kuruya ayrılırken kuru dönem preparatı kullan.
22. Her şeyi doğru yap. Sağım öncesi hazırlığını ve doğru sağım tekniklerini
sırasıyla, hiç atlamadan titizlikle uygula. Aşılama mastitis ile mücadele de
silahlarımızdan biridir. Gerekirse kullan.
23. İyi olmak için hevesini kaybetme. Yeniliklere açık ol. Kulak ver. Sürekli yeni
araştırmalar yapılıyor. Yeni bilgiler ortaya çıkıyor.
24. Sağım makinesinin vakumunu pulsasyonunu ve borularını sık sık kontrol
et, eskimiş, uzun, kıvrımlı borular vakumu bozar, sağımın doğru yapılmasını önler.
25. Meme lastikleri sağım makinesinin ineğe temas eden yeridir. Önerilen
aralıklarla değiştir. Temizliğine dikkat et.
26. Sütü mümkün olduğunca hızlı ve tamamen boşalt. Her meme lobunda en
çok 100 gr süt kalabilir. Hızlı ve tamamen sağım memenin iyi uyarılması ile
mümkündür.
Yukarıda sayılanların tümü ‘’insan’’ ile ilgilidir. Yanlışlar, eksikler, ihtimaller Mastitise yol
açar. Demek ki; ‘’Mastitis insanların ineklere yaptığı en büyük eziyettir’’ dersek yanlış bir
söz söylemiş olmayız.
Barınak dizaynından memenin sağıma hazırlanmasına, yatak yerlerinden sağım
makinesine, sağımcıdan genel sürü yönetimine kadar doğru yapmak tamamen ‘’insan’’
elinde olan işlerdir.
Doğru yapılırsa kâr, yanlış yapılırsa zarar edilir. Mastitis süt ve döl kaybıdır. Para
kaybıdır.
Doğru da, yanlış da insanın elindedir.

YORUMLAR

  • 0 Yorum