Planlama ve Akıllı Para

Üzerinde Güneş Batmayan Ülke

İngilizler tarihe bir sözü kazımışlardır: “Üzerimizde güneş batmaz.”

Bu sadece kibirli bir imparatorluk iddiası değil, planlamanın gücünü anlatan bir cümledir. Dünyanın neresinde güneş doğarsa doğsun, mutlaka bir İngiliz toprağını aydınlatıyor olması bu cüreti getirmiştir. 

Bir başka örnekleri ise daha da düşündürücüdür: “Bir gün her Çinli sadece bir parmak daha uzun giyerse, Londra’daki dokuma fabrikalarına hammadde yetiştiremeyiz.” 

Burada bahsettikleri şey sadece kumaş değil. Burada bir vizyondan bahsediyorlar, bir şekillendirmeden, bir Pazar yaratmaktan bahsediyorlar. Gelecekteki talebi bugünden hesaplamak ve ona göre aksiyon almak. 1,5-2 milyar nüfuslu bir ülkenin sadece giyim tercihi değişse, tüm dünya ekonomisini etkileyeceğini görebilmek… İşte geleceği yaratmak böyle bir şeydir. 

Bugün de farklı değil. Londra hâlâ finansal piyasaların başkenti. Dünya yatırım fonları, portföy yönetim şirketleri, emeklilik fonlarının çoğu oradan yönetiliyor. Bundan 20 yıl önce İslami finansın yükseleceğini görüp, yine Londra’yı bu işin de merkezi yaptılar. Biz daha “faiz helal mi haram mı?” tartışırken, İngilizler paranın akacağı yeni kanalı hazırladı. 

Şimdi dönüp kendimize sormamız lazım: Biz geleceği planlıyor muyuz? Yoksa günü kurtarmakla mı uğraşıyoruz?  Üzülerek söylüyorum sanırım ikincisi.

Planlama sadece devletin işi değil. Şirketler de geleceği planlamak zorunda. Bugün stok yönetimini yanlış yapan bir sanayici, yarın elinde kalan malları zararına satıyor. 2022’de yaşanan pandemi sonrası lojistik kriziyle birlikte, Çin’den mal çekemeyen birçok Avrupa firması iflasın eşiğine geldi. Ama iyi planlayan ve alternatif çözüm yollarını devreye sokan çevik şirketler, alternatif tedarik zincirlerini hemen devreye soktular. 

Planlama, “yarını yaratabilmektir.” İngilizler bunu yaptı. Peter Drucker’ın da dediği gibi “Geleceği tahmin etmenin en iyi yolu, onu yaratmaktır.”  Bizim de hem ülke hem şirketler olarak geleceği tasarlamamız gerekiyor. Çünkü bugün plan yapmayanlar, yarın başkalarının planlarına mahkûm olur.