Türkiye'nin görünmeyen tablosu: Enflasyon yüzde 39.2, faiz yüzde 40

Türkiye'nin enflasyon rakamlarının döviz kuru değişimine göre bakıldığında yayınlanandan çok daha yüksek olduğunu belirten Steve Hanke'nin analizi oldukça dikkat çekici

Financial Times yeni makalesinde Türkiye’de enflasyonun resmi rakamların 3 katında daha yüksek olduğu ve bu enflasyona karşılık faizlerin yüzde 40’ların üzerine çekilmesi gerektiği analizine yer verildi.

Sputnik News haberine göre, FT’de Jamie Powell imzasıyla yayımlanan yazıda ABD’li iktisat profesörü Steve Hanke, geçtiğimiz hafta yayımladığı bir makalesinde Türkiye’de liradaki değer kaybının ardından gerçek enflasyonun yıllık yüzde 39.2’ye ulaştığını belirtti. Hanke, ‘Satın Alma Gücü Paritesi’ne dayanan metodolojisinden enflasyonu ‘döviz kuru değişimi’ni baz alarak hesapladı.

Yazıda bu rakamın resmi rakamın 3.6 katı olduğu vurgulanırken, Hanke enflasyonla mücadele etmek için faizlerin yüzde 40’ın üzerine çekilmesi gerektiğini öne sürdü.

Yazıda Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın faiz konusundaki tutumuna atıf olarak ‘Bunu Erdoğan’a söylemeyin’ denilirken, Hanke’nin Forbes’ta yayımlanan yazısında lira için talebin azaldığı, piyasada çok fazla ‘düşük kaliteli lira’ bulunduğu belirtildi.

Hanke, Forbes’a yazdığı yazıda, Erdoğan Türkiye’yi yönettiği sürece ‘durumun değişmeyeceğini’ savundu.

Hanke, gerçek enflasyonu bulmak için Jacob Frenkel ve Gustav Cassel’in 1920’lerde Almanya’daki hiperenflasyonu ölçmek için geliştirdiği metodolojiyi kullandı. Hanke ve meslektaşı Charles Bushnell, gerçek enflasyonu bulmak için yerel para birimi cinsinden görece alım gücünü ölçtü.

FT yazısında, Türkiye ekonomisinin görece ‘şeffaf’ olduğu, açıklanan resmi rakamlar sebebiyle böyle bir hesaba gerek olmayabileceği dile getirilerek, açıklanan resmi tüketici fiyat endeksleri aktarıldı.

Ayrıca yazıda dolar/lira kurunu enflasyonu ölçmek için kullanmanın yarattığı sorunlardan bahsedilerek, Türkiye’nin en çok ithalat yaptığı ülkelerin başka para birimleri kullanan Rusya, Almanya, Çin ve İngiltere olduğu kaydedildi.

Bu sebeple Türkiye’nin dış borcu dolar cinsinden olsa da, enflasyona etkiyi gösterecek para biriminin dolar olmayabileceği savunuldu.

‘Satınalma Gücü Paritesi’ yöntemine göre Türkiye’nin içinde bulunduğu “Kırılgan Beşli” için yapılan 1996-2013 dönemini kapsayan bir çalışma, Türkiye için SGP yöntemiyle enflasyon hesaplamanın çok geçerli olmadığını ortaya koyuyor. SGP metodolojisi literatürde de tartışılan bir hesaplama. Ancak Türkiye’de son iki yılda petrol ve demir cevheri fiyatları başta olmak üzere emtia fiyatlarının dolar bazındaki artışı ve kurdaki gelişmelerden ötürü enflasyonun hesaplananın üzerinde olduğu tahmin ediliyor.