Mahfi Eğilmez'den "Kötünün Yükselişi" Yorumu: Liyakat Yerine Sadakat, Bilgi Yerine Sloganlar Öne Çıkıyor

Ünlü iktisatçı Mahfi Eğilmez, “Kötünün Yükselişi” başlıklı yazısında Gresham Yasası’nı yalnızca ekonomiyle sınırlı bir kavram olmaktan çıkararak toplumsal yaşamın dinamikleri üzerinden değerlendirdi.

yüzyılda Sir Thomas Gresham tarafından ortaya konulan “kötü paranın iyi parayı piyasadan kovması” ilkesine dikkat çeken Eğilmez, bu mekanizmanın günümüzde yalnızca para piyasalarında değil, sosyal ve kurumsal yapılarda da etkili hale geldiğini ifade etti.

Eğilmez’e göre modern toplumlarda bilgi, liyakat ve üretim yerine sloganların, sadakatin ve görünürlüğün ön plana çıkması, nitelikli olanın geri plana itilmesine yol açıyor.

Sosyal Medyada “Gürültü” Etkisi

Yazıda özellikle sosyal medya örneği üzerinden değerlendirmeler yapan Eğilmez, bilimsel ve nitelikli içeriklerin çoğu zaman sınırlı kitlelere ulaşırken, doğruluğu tartışmalı ve sansasyonel içeriklerin çok daha geniş kitlelere yayıldığını belirtiyor.

Bu durumun “Gresham Yasası’nın dijital çağdaki yansıması” olduğunu vurgulayan Eğilmez, düşük kaliteli içeriğin daha hızlı ve daha az maliyetle yayılmasının, nitelikli üretimi gölgede bıraktığını ifade ediyor.

Kurumlarda Liyakat Sorunu

Eğilmez ayrıca iş dünyası, akademi ve kamu yönetimi gibi alanlarda da benzer bir dönüşüm yaşandığını belirtiyor. Performans yerine sadakatin, üretim yerine görünürlüğün ödüllendirildiği yapılarda, nitelikli insanların zamanla sistem dışına itildiğini dile getiriyor.

Bu süreçte vasatlığın istisna olmaktan çıkıp norm haline geldiğine dikkat çeken Eğilmez, kurumsal yapının zayıfladığı ortamlarda bu eğilimin daha da hızlandığını vurguluyor.

“Gerçek Zenginlik Servette Değil”

Eğilmez yazısında, toplumların gerçek zenginliğinin yalnızca ekonomik büyüklükle ölçülemeyeceğini belirterek şu değerlendirmeyi öne çıkarıyor:

“Bir toplumun gerçek zenginliği, iyi olanı görünür ve değerli kılabilme kapasitesidir.”

Bu çerçevede, ekonomik sistemlerde güvenilir para nasıl dolaşımı ve güveni sağlıyorsa, sosyal yapılarda da liyakat ve bilginin aynı işlevi gördüğünü ifade ediyor.