İstihdam gerçekleri

Ekonomi 2017 yılında 1.3 milyon tarım-dışı istihdam üretti ve Aralık ayı itibarıyla mevsimsellikten arındırılmış işsizlik oranı tek haneye geriledi. Yeni […]   Ekonomi 2017 yılında 1.3 milyon tarım-dışı istihdam üretti ve Aralık ayı itibarıyla mevsimsellikten arındırılmış işsizlik oranı tek haneye geriledi.

Yeni Şafak istihdam mucizesini şöyle öğüyor:

“Türkiye ekonomisinde seferberlik ruhu tüm gücüyle kendini göstermeye devam ediyor. İstihdamdaki artış ve işsizlikteki azalış, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın çağrısı ile başlatılan istihdam seferberliğinin meyvelerini verdiğine işaret ediyor. 2016 yılının aynı döneminde işsizlik oranı yüzde 12.7, 2017 yılının aralık ayında ise yüzde 10.4 seviyesinde gerçekleşti. Böylece mevsim etkilerden arındırılmış veriler yüzde 9.9 ile 2016 Nisan ayından bu yana ilk kez tek haneli seviyeye gerilemiş oldu”.

Bu mucize gerçek mi?

Hayır değil. Tamamen kamu sübvansiyonları ile sağlanmış bir iyileşme ve geride bir çok soru işareti bırakıyor. Karar.com’un istihdam detayları hakkında:

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK)’in 2017 yılı Aralık verilerinden yapılan belirlemelere göre, 15-24 yaş arası genç nüfusta istihdam Aralık 2016-Aralık 2017 döneminde yüzde 6.4 artışla 3 milyon 759 binden 4 milyona yükseldi. İşsizlik de aynı dönemde yüzde 24.4 azalışla 1 milyon 186 binden 953 bine düştü. Teşviklerin etkisiyle gençlerde hızla eriyen işsizlik ve yeni iş bulma oranlarının, nüfusun tamamında aynı hıza sahip olmadığı saptandı.

Buna göre, 15-64 yaş arası nüfusta istihdam aynı dönemde yüzde 5.6 artarken, işsizlikte azalış oranının yüzde 17.8 ile gençlerin 6.6 puan gerisinde kaldığı hesaplandı.

Stajyer ve çırak mucizesi

Kritik cümle en sonda. İstihdamda artış çok büyük ölçüde kamu teşviği ile işe alınan gençlerden kaynaklanıyor. Buna itirazım yok, gençler iş bulsun, öpün başıma koyarım. İllvelakin bu gençler harbi işler buluyor mu?

Gedik Yatırım stratejisti Beste Naz Köksal CNNTurk’teki  makalesinde istihdam kazancının detaylarını inceliyor:

Stajyer ve kursiyer sayısı 360 binden 1,13 milyon kişiye çıktı

2017 yılı geneli işsizlik oranlarını bir de nitelik olarak inceleyelim, Türkiye’de 15 temmuz darbe girişimi sonrası sektörler  arası işler yoluna girmeye hatta hızlanmaya başladı. Bununla beraber mevsimsellikten arındırılmış işsizliğin 2016 Mart ayından bu yana ilk kez tek haneye düştüğünü de görüyoruz. bununla beraber işsizlik konusunu incelerken yalnız TÜİK’ten faydalanmak eksik kalır. Bir de SGK kayıtlarına bakmak gerekir.

2017 yılında zorunlu sigortalıların sayısı 18,3 milyon kişiden 19,5 milyon kişiye yükselerek %6,2 atış göstermiştir. Buna ek olarak stajyer ve kursiyer rakamları da 2016 yılında 360 bin kişiden 2017’de 1,13 milyon kişiye yükselerek %216 artış göstermiştir. (Ama çırak sayısı da  800 bin civarında azalmış?)

Yani, istihdam kayıtlarındaki değişkenliğin önemli bir bölümü stajyer ve çırak hareketlerinden  kaynaklanıyor.  Özel sektörün, kaç adet, kalcı ve yüksek ücret ödeyen iş açtığı belli değil, ama genç işsizliğin azalmasından istihdamdaki artışın önemli bölümünün aslında stajyer sayısındaki artıştan kaynaklandığını söyleyebiliriz.

 

Üzüntü veren bir nokta daha var: TUİK’e göre, tarım dışı sektörde kayıt dışı çalışanların oranı ise bir önceki yılın aynı dönemine göre 0,4 puan artarak %22,1 oldu.

En büyük isthdam kayıpları?  En iyi cüret ödeyenler: Finans sektöründe ise Aralık 2016’da çalışan 288 bin kişi sayısının Aralık 2017’de 231 bine gerilediği ortaya çıktı. Böylelikle finans ve sigorta faaliyetlerinde anılan dönemde 57 bin kişinin işsiz kaldığı hesaplandı. Bunun 33 binini erkekler, 24 binini kadınlar oluşturdu. Bilgi ve iletişimde ise kadınlarda 3 bin, erkeklerde 2 bin istihdam kaybı hesaplandı.