Dikkat! Çin piyasaların baş korkusu oluyor

Beklenenden zayıf gelen PMI anketi ve Nisan dış ticaret verileri sonrasında dikkatler Çin ekonomisine yöneltilmiş durumda

Hisse senetleri rekor seviyelerde, VIX 10 yılın en düşük seviyesinde ve yatırımcılar Fransa’nın cumhurbaşkanlığı koltuğunun Euro dostu bir adaya gitmesiyle rahatlamış durumdayken, yeni riskler boşlukları doldurmaya başladı.

Piyasaların endişelerinin en başında Çin yer alıyor. Beklenenden zayıf gelen PMI anketi ve Nisan dış ticaret verileri sonrasında dikkatler Çin ekonomisine yöneltilmiş durumda.

Aşağıda Çin’in kamu ve özel Caixin kuruluşu tarafında derlenen PMI anketlerinin seyri  gösteriliyor, yavaşlama dikkat çekici. (Kaynak:  FT)

Geçen hafta PMI sanayi üretimi verisi yavaşlama belirtileri gösterdi ve Çin’in ticaret verileri hem ithalat hem de ihracat açısından beklenenden zayıf geldi.

Charles Schwab global yatırım stratejisti Jeff Kleintop “Çin’in yavaşlaması yüzünden oluşacak riskler konusunda daha çok endişeliyim” dedi.

Emtialar, endişeler yüzünden satışta. Çin’e dair endişelerin artmasıyla birlikte bakır geçtiğimiz hafta yüzde 3 düştü ve Pazartesi günü yüzde 1,4’lük bir düşüş daha kaydetti.

Kleintop “Bunların bazıları Çin’in piyasalarda tartışılan bir sonraki risk olacağının belirtileri olabilir” dedi. Eğer Çin ekonomisi para birimini çok fazla zayıflatacak şekilde güç kaybederse ve emtialarda satış devam ederse, bu durum diğer Gelişen Piyasalar için olumsuz sonuçlar doğuracak.

Kleintop “Hükümet altyapı harcamalarını azalttı, özel sektör harcamalarının devreye gireceği ve ekonomiyi dengede tutacağı düşüncesinde. Yükselen faiz oranları, sıkılaşan kredi koşulları ve konut pazarında yeni teminat gereksinimleri nedeniyle bunun gerçekleşeceğinden emin değilim” şeklinde devam etti.

Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’in bu yıl Kasım ayında yapılacak parti kongresinde gücünü sağlamlaştırması bekleniyor. Wells Fargo Yatırım  uluslararası yatırım baş stratejisti Paul Christopher “siyasi riskler giderildi, dünyadaki en büyük risk enflasyon değil deflasyon. Çin’deki belirgin bir yavaşlama deflasyonist olabilir” dedi.

Christopher, Çin’in Ağustos 2015’te olduğu gibi ekonomik zayıflama ve piyasalarda panik başlarsa, gerektiğinde kredileri hızlandırıp  reformdan geri adım atarak bu riskleri azaltacağına inandığını da belirtti.

“Uzun süredir “Çin  krizi” yüksek etkiye, fakat düşük olasılığa sahipti. Şimdi ekonomik yavaşlama riski yüksek olasılık ancak etkisi büyük ihtimalle düşük” diyen Christopher, “yavaşlama Gelişen Piyasalarda genele  yayılan bozulma anlamına gelmiyor” diye ekledi.

Christopher’a göre dünya ekonomisi artık daha güçlü ve 1-2 yıl öncesine göre daha iyi dayanabilecek seviyede. “Beijing, ekonomi yavaşlarsa, istikrar sağlanması için reformu yavaşlatabileceği daha önce ispatladı. Piyasanın istikrarını riske atmak istemediklerini gösterdiler”

Çin’in Şangay endeksi, Pazartesi günü düşükken diğer Asya piyasaları daha yüksek seviyedeydi.

Çin’i saran diğer risklerden bazıları hafiflemiş durumda. ABD Başkanı Trump, Çin’i döviz manipülatörü ilan etmeyeceğini söyledi.

“Bence Xi, Trump’ın söylemleri karşısında tepki vermemek için çok temkinli davranıyor.” diyen Kleintop, “Çin, Trump veya Trump’ın yetkilileriyle yaptığı görüşmeleri kazandı” diye devam etti.

Christopher “Bilinmeyenler hala ortada. VIX oldukça düşük. Piyasa rekor yüksek seviyenin yakınında, geri çekilmeye neden olabilecek sinyal alabilir miyiz? Eğer ekonomik toparlanmayı etkilemiyorsa tavsiyemiz alım yapılması yönünde” dedi.

Ancak, Pekin’in bu kez değişik sorunları var ve büyümeyi sürdürmekte zorluk çekecek.  2009 krizinden bu yana ekonomi büyütmekte kullanılan krediler devasa bir gölge bankacılık sistemi üretti. Bu sistemin bilançosu kontrol edilemiyor,  denetlenemiyor ve çıktıları büyük ölçüde spekülatif alanlara akıyor. Ülkede serseri para konut pazarı, emtialar ve bono-tahvil piyasası arasında tur atıyor.

Kredi furyasının ekonomi zehirleyeceğim kabul eden Xi Jinping  sonunda büyümende fedakarlık etmeyi tercihe ederek finansal istikrarı birincil hedef ilan etti.  Financial Times yazarı Gavyn Davies göre,  sonuçta artık soru “Çin yavaşlayacak mı?” değil, “Ne kadar yavaşlayacak?”

Aşağıda ABD, AB ve Çin’in büyüme ivmesi resmediliyor, ABD’de bir miktar ivme kaybı var  (Davies ilerleyen günlerde telafi edilmesini bekliyor), ama Çin’de  tökezleme çok belirgin.

Çin’in yavaşlaması Şangay Borsası’nda  yeni bir panik ya da  gerileyen emtia talebi vasıtası ile tüm Gelişen Ekonomilere yayılabilir. Piyasalar Çin’den çekinmekte haksız değil. Asya devi çok zor bir kararın eşiğinde, o hapşırdığında, tüm dünya grip olabilir.