Brexit'in 10. Yılında Türkiye-İngiltere İlişkileri Yeni Bir Döneme Girdi

İki ülke arasındaki ticaret hacmi 37 milyar doları aşarken, genişletilmiş serbest ticaret anlaşması ve ortak savunma projeleri yeni fırsatların kapısını aralıyor.

İngiltere'nin Avrupa Birliği'nden ayrılma sürecini başlatan Brexit referandumunun üzerinden 10 yıl geçti. 23 Haziran 2016’da gerçekleştirilen referandumun ardından İngiltere, 31 Ocak 2020’de Avrupa Birliği’nden resmen ayrılırken, bu süreç Türkiye ile ilişkilerde yeni bir dönemin başlangıcı oldu.

Brexit sonrasında Ankara ve Londra, ekonomik ve stratejik ilişkilerini güçlendirmek amacıyla kapsamlı adımlar attı. Özellikle ticaret ve savunma sanayii alanlarında kaydedilen ilerleme, iki ülkeyi birbirinin önemli ortaklarından biri haline getirdi.

Ticaret Hacmi 37 Milyar Doları Aştı

Brexit sonrası ekonomik ilişkilerin temelini oluşturan gelişmelerden biri, Türkiye ile İngiltere arasında 29 Aralık 2020’de imzalanan Serbest Ticaret Anlaşması (STA) oldu. 1 Ocak 2021’de yürürlüğe giren anlaşma sayesinde sanayi ürünlerinde gümrük vergileri kaldırılırken, iki ülke arasındaki mevcut tedarik zincirlerinin korunması sağlandı.

Otomotiv, beyaz eşya, tekstil, demir-çelik ve imalat sanayii gibi kritik sektörlerde ticaretin kesintisiz devam etmesini sağlayan anlaşma, ekonomik ilişkilerin büyümesinde önemli rol oynadı.

Verilere göre, 2021 yılında yaklaşık 17,5 milyar dolar seviyesinde bulunan ikili ticaret hacmi, 2025 itibarıyla 37 milyar doların üzerine çıktı. Türkiye'nin İngiltere’ye ihracatı 23 milyar doları aşarken, ithalatı ise 14 milyar dolar seviyesine ulaştı. İngiltere, Almanya ve ABD’nin ardından Türkiye’nin en büyük üçüncü ihracat pazarı konumunda bulunuyor.

Genişletilmiş STA İçin Müzakereler Sürüyor

Taraflar, mevcut anlaşmanın yalnızca mal ticaretini kapsaması nedeniyle daha kapsamlı bir ticaret düzenlemesi üzerinde çalışıyor. Devam eden Genişletilmiş Serbest Ticaret Anlaşması müzakereleri kapsamında hizmetler sektörü, dijital ticaret, tarım ürünleri ve yatırım alanlarının da anlaşmaya dahil edilmesi hedefleniyor.

Yeni anlaşmanın yürürlüğe girmesiyle birlikte iki ülke arasındaki ticaret hacminin orta vadede 70 milyar dolara çıkarılması amaçlanıyor. Yetkililer, müzakerelerin yıl içerisinde tamamlanmasını bekliyor.

Savunma Sanayiinde Stratejik İş Birliği

Türkiye ile İngiltere arasındaki ilişkilerin en dikkat çekici başlıklarından biri ise savunma sanayii alanında yaşanıyor. Nisan ayında imzalanan Stratejik Ortaklık Çerçeve Belgesi, iki NATO müttefiki arasındaki koordinasyonu daha ileri seviyeye taşımayı hedefliyor.

Türkiye'nin milli muharip uçağı KAAN projesinde İngiliz şirketleriyle yürütülen teknik iş birlikleri sürerken, Eurofighter Typhoon savaş uçaklarının tedarik sürecinde de İngiltere kritik rol üstlendi. İki ülke arasında imzalanan anlaşmalar kapsamında Türk pilot ve teknisyenlerin İngiltere’de eğitim alması planlanırken, ilk Eurofighter uçaklarının 2030 yılında Türk Hava Kuvvetleri envanterine girmesi öngörülüyor.

Savunma alanındaki iş birliği yalnızca hava platformlarıyla sınırlı kalmıyor. Deniz kuvvetlerinin modernizasyon projeleri, ortak üretim çalışmaları ve NATO çerçevesindeki askeri koordinasyon faaliyetleri de ilişkilerin stratejik boyutunu güçlendiriyor.

Siber Güvenlik ve Yapay Zeka Gündemde

Türkiye ve İngiltere, geleneksel savunma iş birliklerinin ötesine geçerek siber güvenlik, yapay zeka ve kritik altyapıların korunması gibi yeni nesil alanlarda da ortak çalışmalar yürütüyor.

İngiltere Ulusal Siber Güvenlik Merkezi ile Türkiye’de kurulan Siber Güvenlik Başkanlığı arasında gerçekleştirilen tehdit istihbaratı paylaşımı, iki ülkenin dijital güvenlik alanındaki iş birliğinin önemli örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.

Brexit’in ardından geçen 10 yıllık süreç, Türkiye ile İngiltere arasındaki ilişkilerin yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda stratejik ve teknolojik alanlarda da derinleştiğini ortaya koyuyor. Devam eden ticaret ve savunma projelerinin tamamlanmasıyla birlikte iki ülke arasındaki ortaklığın önümüzdeki dönemde daha da güçlenmesi bekleniyor.