Avrupa Birliği (AB), kripto para ve sermaye piyasaları üzerindeki denetimi güçlendirmek amacıyla Avrupa Menkul Kıymetler ve Piyasalar Otoritesi'nin (ESMA) yetkilerini genişletmeyi planlıyor.
Bu plan, ESMA'ya borsa ve kripto hizmet sağlayıcıları üzerinde doğrudan denetim yetkisi vererek, ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC) benzeri bir merkezi düzenleme çerçevesi oluşturmayı hedefliyor. Eleştirmenler, bu adımın yenilikleri yavaşlatabileceğini ve karar alma süreçlerini karmaşıklaştırabileceğini savunurken, bazı politika uzmanları ise düzenleme olgunluğunda olumlu bir adım olarak görüyor. Avrupa Komisyonu'nun taslak planı Aralık ayında yayımlanması bekleniyor.
Mevcut Düzenleme ve Yeni Öneri
AB'nin mevcut Kripto Varlık Piyasaları Düzenlemesi (MiCA), Aralık 2024'te kripto varlık hizmet sağlayıcıları için yürürlüğe girdi. Bu düzenleme kapsamında, bir AB üye ülkesinde lisans alan şirketler, 27 ülkelik blokta "pasaportlama" yoluyla faaliyet gösterebiliyor. Ancak, Fransa'nın menkul kıymetler düzenleyicisinin Eylül ayında MiCA lisanslarının pasaportlanmasını yasaklama tehdidi, AB genelinde uygulama boşluklarını gündeme getirdi.
Yeni plan, ESMA'nın Paris merkezli otoritesini genişleterek, borsa ve kripto hizmet sağlayıcılarını doğrudan denetleme yetkisi vermeyi öngörüyor. Bu, ulusal düzenleyicilerin yetkilerini kısmen devretmesi anlamına geliyor. Financial Times'ın 3 gün önceki haberine göre, Komisyon bu planı kritik finansal altyapıların merkezi denetimi için hazırlıyor. Benzer şekilde, Finance Magnates ve diğer kaynaklar, bu adımın kripto borsalarını SEC benzeri bir yapıya kavuşturacağını belirtiyor.
ESMA'nın 2026 Yıllık Çalışma Programı, 3 Ekim 2025'te yayımlandı ve AB finans sektöründe veri yeteneklerini güçlendirme ile yenilikleri teşvik etmeyi odak noktası olarak belirledi. Program, MiCA ve Dijital Operasyonel Dayanıklılık Yasası (DORA) gibi düzenlemelerin uygulanmasını güçlendirecek projeleri içeriyor, ancak doğrudan kripto denetimi genişlemesi hakkında spesifik detaylar içermiyor. Bu, planın hala taslak aşamasında olduğunu gösteriyor.
Sektör Uyarıları: Yenilikleri Yavaşlatma Riski
Kripto ve fintech şirketleri, ESMA'nın tam denetim yetkisinin yenilikleri engelleyebileceğinden endişe ediyor. Merkezi olmayan borç verme protokolü Morpho'nun kamu işleri başkanı Faustine Fleuret, Cointelegraph'a verdiği demeçte şunları söyledi: "Yetkilendirme ve denetimi tamamen ESMA'ya merkezileştirmek, büyük insan ve mali kaynaklar gerektirecektir. Bu, karar alma süreçlerini yavaşlatır ve özellikle yerli düzenleyicilerle yakın işbirliği yapan yeni kripto ve fintech oyuncuları için yenilikleri engeller."
Fleuret, daha dengeli bir yaklaşım öneriyor: ESMA'ya ulusal düzenleyiciler üzerinde daha güçlü gözetim yetkileri verilmesi, örneğin lisansları askıya alma veya iptal etme hakkı, ancak tüm kararların Brüksel'de merkezileştirilmemesi. Ayrıca, "AB pasaportu, MiCA dahil AB finans düzenlemelerinin temel taşıdır; bunu tehlikeye atmak, Avrupa'nın kripto pazar oyuncularına sunduğu tek rekabet avantajını elinden almak anlamına gelir," diye ekledi.
Fransa'nın pasaportlama yasağı tehdidi, sektörde endişeleri artırdı. Sumsub'un haberine göre, bu plan önemli kripto borsaları üzerinde doğrudan ESMA denetimi getirerek, Avrupa'da daha sıkı pazar entegrasyonunu hedefliyor.
Uzman Görüşleri: Dengeli Denetim İçin Fırsat
Bazı uzmanlar, ESMA'nın yetki genişlemesini olumlu karşılıyor. Dijital varlık saklama platformu Fireblocks'un politika direktörü Dea Markova, Cointelegraph'a yaptığı açıklamada, "Temel düzeyde, saklama fonksiyonunun operasyonel dayanıklılığından kaynaklanan riskleri ele almak için daha fazla standart belirleme ve rehberlik gerekiyor. Bu riskten yola çıkarak, MiCA ve DORA'nın diğer alanlarının denetim yakınsamasına ihtiyacı var; bu, daha fazla rehberlik veya tek bir AB denetçisi oluşturmak yoluyla olabilir," dedi.
Markova, planın başarısının uygulama ve kaynaklandırma şekline bağlı olacağını vurguladı. Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde de Kasım 2023'te Avrupa Bankacılık Kongresi'nde SEC benzeri bir tek denetim organı fikrini desteklemişti. Markets.com'un haberine göre, bu merkezi yaklaşım, lisanslama, siber güvenlik ve saklama riskleri gibi MiCA'nın en acil sorunlarını çözebilir.
Sonuç ve Potansiyel Etkiler
AB'nin ESMA'yı güçlendirme planı, kripto sektöründe bölünmelere yol açıyor. Yenilik odaklı şirketler yavaşlama riskinden korkarken, düzenleme yanlıları standartlaşmanın faydalarını vurguluyor. Binance Square ve TradingView gibi platformlardaki tartışmalar, planın Avrupa kripto firmalarını nasıl etkileyeceğini merakla takip ediyor. İlgili gelişmeler, Aralık taslağıyla netleşecek ve AB'nin küresel kripto regülasyonundaki konumunu belirleyecek.
Bu plan, Bitcoin gibi varlıkların 8 milyar dolarlık birikimlerine rağmen ETF akımlarının eksikliği gibi piyasa dinamiklerini de etkileyebilir. Coinbase'in 2 milyar dolarlık BVNK satın alımı gibi hamleler, stablecoin alanında rekabeti artırırken, merkezi denetim bu tür yenilikleri nasıl şekillendirecek? Sektör, dengeli bir yaklaşım bekliyor.
Yorumlar
Kalan Karakter: