Kronikleşmiş yüksek enflasyon, üretim ve tedarik zincirlerindeki aksaklıklar, siyasi çalkantılar, cari açık derken bunları kompanse etmek için çare olarak görülen faiz baskısı maalesef pranga haline gelmiş durumda.
Özellikle 2016 yılında ilk KGF lerin verilmeye başlanmasıyla ve bu kaynağın da amaca uygun kullanılmamasıyla başlayan ucuz borçlanma sarmalı ve bunların yıllar itibari ile şirket lehine şirket sermayesi yerine şirket dışına aktarılması da bu sürecin en baştaki nedenlerinden biri maalesef. Çoğu şirket günümüzde yüzdürülmeye çalışılmakla beraber artık bu faiz oranlatı ie de bunun sürdürülebilirliği maalesef oldukça güçleşmiş durumda.
Mehlika Hediye Yıldırım/Yönetim danışmanı ekonomist
Bu noktada şirketleri finansal anlamda sağlıklı hale getirmek nasıl mümkündür? Hatta bu gibi durumlarla karşılaşılmaması için alınabilecek ana önlemler neler olabilir? Bu yazı dizisinde özellikle pek çoğu firmanın karşı karşıya kaldığı nakit krizi için çıkış yolları neler olabilir? Bunların adım adım üzerinden geçiyor olacağız.
Özellikle böyle dönemlerde finansal sağlamlığı sağlamak sadece kârlılıkla değil ancak ve ancak nakit yönetimi refleksiyle mümkün. Firmaların sürdürülebilirliği için en çok dikkat etmesi gereken konulardan biri hâlâ: nakit akışı yönetimi. Kâr etmek tabii ki önemli ama kağıt üzerinde kâr yazarken kasada ödeme yapacak para kalmıyorsa, işte orada gerçek risk başlıyor. Bugün hala birçok firma zarar ettiği için değil, kasasında yükümlülüklerini karşılayacak nakdi tükendiği için kapanıyor. Satışlar iyi olabilir, bilançolar kâr gösterebilir ama ödeme günü geldiğinde kasa boşsa kriz kaçınılmaz.
Peki ya Nakit Krizi Ne Demek?
Nakit krizi, bir işletmenin ödeme yapması gereken günkü günlük ödeme yükümlülüklerini maaş, kira, vergi, tedarikçi ödemesi gibi – karşılayacak likiditesinin kalmaması anlamına gelir. Bu görünürde anlık yansıyacak bir finansal tablo sorunu değildir; aynı zamanda bir iş yapabilme, devam ettirebilme sorunudur.
Çünkü ödemenin yapılacağı gün kasanızda yeterli miktarda paranız yoksa, o gün maaşını alması gereken çalışanınız maaşını zamanında alamaz, ödeme bekleyen tedarikçinizin güveni azalır, ödemenin gecikmesi nedeniyle firmanızın pazarlık gücü zayıflar ve darboğaza girdikçe kredi maliyetiniz ve dolayısı ile faiz gideriniz artar. Zincirleme bir kırılma yaşanır. En sonunda sayılarla ifade edilemeyecek; işin doğasını, ilişkileri, güven ve motivasyon zincirini de kıran bir döngüye neden olur.
Küçük bir örnek:
"Birkaç yıl önce, İstanbul’da büyük holdinglere hizmet veren kurumsal bir catering firmasının sahibiyle sohbet ediyorduk. Şirket 12 farklı lokasyonda günlük binlerce kişiye yemek veriyor. Faturalar kesiliyor, ama ödeme vadeleri 60-90 gün. Öte yandan, malzeme alımı, personel maaşları ve kira gibi kalemler peşin ödeniyor.
Firma sahibi şöyle demişti:
'Masalar dolu, kazanlar kaynıyor ama biz kasada para göremiyoruz. Parayı 2 ay sonra alıyoruz, belki de kişisel ilişkiler nedeniyle daha geç ama gideri bugünden yapıyoruz.'
Kasadaki boşluk, işletmenin büyüklüğünü ve kalabalığını örtemiyor.
"Burada sorun kârlılık değil; vadeli satışın, peşin giderle örtüşmemesi. Kasadaki boşluk, görüntüdeki doluluğu örtbas edemiyor.
Örnek 2: Mobilya üreticisi (B2B çalışıyor)
"Bursa’da faaliyet gösteren bir mobilya üreticisi, zincir mağazalara özel tasarım üretim yapıyordu. Sipariş alınıyor, malzeme alımı peşin, işçilik peşin, nakliye peşin... Ama tahsilat 90 gün sonra. Şirket sahibi şöyle söylüyordu:
'Atölyede iş var ama hesapta para yok. Üretiyoruz, teslim ediyoruz ama ödeme gelene kadar zor dönüyoruz. Kendimizi finanse etmek için çoğu zaman kredi kullanmak durumunda kalıyoruz' Yani görüntüde ciroda doluluk var, belki gelir tablosuna bakılırsa karlı, ama aslında şirket parası beklediği için nakit sıkışıklığı yaşıyor. Kredi kullanıyor bu sefer de karının çok daha fazlasını faiz olarak bankalara ödemek zorunda kalıyor." Belki burada peşine dönmeli ya da vade farkını yansıtmalı ama piyasada uzun yıllar süren iş ilişkileri göz önüne alındığında bunu da yapmak zor ve sürdürülebilir değil maalesef.
Yarın da Nakit Krizini tetikleyen sebepleri inceleyeceğiz….
Yorumlar
Kalan Karakter: