CNBC.com “Piyasalarda Ticaret Savaşı ve Beyaz Saray’da kadro değişimi çerçevesinde politik risk fiyatlaması öne çıkarken, hisse senetlerinde gevşeme bu hafta […]CNBC.com “Piyasalarda Ticaret Savaşı ve Beyaz Saray’da kadro değişimi çerçevesinde politik risk fiyatlaması öne çıkarken, hisse senetlerinde gevşeme bu hafta da sürebilir” yorumunu yapıyor. Brent petrolde İran’la savaş taraflısı olarak bilinen John Bolton’un Milli Güvenlik Danışmanı olarak atanmasından sonra 2018 zirvesi olan 70 dolar/varil bir kez daha sınanıyor.Piyasa her seferinde gündemin en tepesindeki maddeyi fiyatlar. Bir süreliğine bu madde gittikçe güçlenen dünya ekonomisi veya Fed’in faiz artırım planları değil, politik riskler.Politik risk fiyatlaması bizi zor durumda bırakırBu yeni ortam Türkiye’yi çok şanssız bir anda yakaladı, çünkü Suriye’de Menbiç üzerinde ucu ABD’den yaptırımlara varacak bir anlaşmazlık yaşanırken, içerde Erdoğan şiddetle yalanlamasına karşın erken seçim söylentileri bastırılamıyor.Geçen hafta beni ziyaret eden 4 yatırımcı grubu da öncelikle erken seçim hakkında bilgi almak istediler. TL’nin değer kaybında önemli etkenlerden birinin erken seçim rivayetleri olduğunu düşündüğüm için bu analizi kaleme aldım. Nerden geliyor erken seçim duyumları ve TL’ye kalıcı etki yapar mı?Erken seçim duyumlarının kaynağı AKPErken seçim isteyen muhalefetten çok AKP. Bu konuda “muhalif” bir dizi kaynak (Cumhuriyet haber servisi, Yeniçağ’da Ahmet Takan) defalarca haber yaptı, ama Pazartesi Reuters’den Ercan Gürses ve Orhan Coskun yetkililerden en somut bilgileri aldı:“Bölgesel gelişmeler, ekonomideki riskler ile kabine ve bürokrasideki yavaşlama gibi sorunların çözülmesi amacıyla daha fazla yetkinin bir an önce Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’da toplanması gerektiğini savunan bazı AKP’liler, Cumhurbaşkanlığı sistemine geçişin tüm kurallarıyla gerçekleşmesi için cumhurbaşkanlığı seçimlerinin bu yıla çekilmesinin doğru olacağını belirtiyorlar.Ancak üst düzey yetkililer, bu taleplere rağmen Erdoğan’ın basına kapalı toplantılarda bile erken seçim karşıtı tavır sergilediğini, olası erken seçimin ekonomiye zarar verebileceği endişesi taşıdıklarını, parti teşkilatlarının henüz buna hazır olmadığını vurguluyorlar.Anayasa’da yerel seçimlerin gelecek yıl Mart, genel seçimlerin de aynı yıl Kasım’da yapılması öngörülüyor. Erdoğan gibi ittifak ortağı MHP’nin Genel Başkanı Devlet Bahçeli de erken seçimin doğru olmadığını dile getiriyor.Erdoğan en son Salı günü TBMM’de “Seçimler 2019’da yapılacak” demişti.Seçimin erkene alınmasından yana olan üst düzey bir yetkili, “Kabine ve bürokraside yorgunluk, ekonomide durgunluk mevcut. Mevcut tabloda herkeste halen bir erken seçim beklentisi var. AK Parti içinde de erken seçimi destekleyenler var. Ortak görüş belli. Tüm güç tek elde toplanmalı” dedi.Aynı yetkili, “Sonuçta bir erken seçim yapılmayacağına herkes ikna olmuyor. Partiler ittifakı konuşuyor; piyasalarda da bu bir beklenti. Erdoğan ve Bahçeli cephesinde göründüğü kadarıyla normal şartlarda bir erken seçim yok ama siyaset bu, belli olmaz. Bir erken seçim neden gündeme gelmesin? Bunu düşünenlerin sayısı da 1-2 değil” dedi.AKP’ye yakınlığıyla bilinen kamuoyu araştırma şirketi MAK Danışmanlık’tan Mehmet Ali Kulat da, “Ekonomide kırılganlık var. Partiler de meydanlarda. Bence seçim ihtimali yüzde 70” dedi.OPTİMAR Araştırma’nın sahibi Hilmi Daşdemir de, “Sadece taşeron yasasının çıkması bile erken seçim ihtimalini gündeme getiriyor” ifadesini kullandı.Hükümet bu yılın başında çıkardığı yasa ile kamu ve belediyelerdeki 850,000 taşeron işçiye kadro vermişti.Piyasalardaki bazı yatırımcılar da, seçim ittifaklarına imkan veren düzenlemenin bu ay TBMM’de yasalaşmasının “erken seçim ihtimalini” ortaya çıkardığını dile getirmişlerdi”. Başkan Erdoğan fikir değiştirir mi?Piyasalar açısından bu soruya cevap bulmak eşittir para kazanmak. Doğal olarak Başkan Erdoğan’ın oyun planını okuma şansım yok, ama yakında şu gerçekleri kavrayacağını kestirebilirim:Eğer TSK Menbiç’e ilerlerse, ABD’den ekonomiyi dize getirecek yaptırım tehditleri gelmesi olasılığı çok yüksek Küresel finansal koşullar sıkılaştıkça, yani Fed faiz artırdıkça, bütçe harcamaları yoluyla ekonomiyi canlı tutmak imkansızlaşıyor. 2019’da para politikasında çok acı sıkılaştırma adımları zorunlu hale gelebilir.
RTE bu gerçekleri kavrayınca, oy oranlarını yeterli bulmasa da, erken seçime gitmek zorunda kalacak, çünkü gelecek sene kendisi veya AKP-MHP ittifakının oylarını artırması çok güç olacak. Erken seçimi kim kazanır? Şahsi yorum yapmayayım, aşağıda ise son aylarda yayınlanan “markalı anketlerin” ortalamasını sunayım. Kararı siz verin.
TL’de gevşeme durulur mu?Dikkat edelim, TL Gelişmekte Olan Piyasalar’da alımlar sürüp, dolar çok zayıf seyrederken değer kaybediyor. AKP’nin inandırıcı biçimde seçim yapmayacağını sinyallemesi çok zor, çünkü partinin kendisi erken seçim olmayacağına inanmıyor.Bence parti inanmadıkça yatırımcılar da inanmayacak, ve erken seçim ihtimali para ve bütçe politikasında artan kırılganlıklara karşı (yüksek enflasyon, çok yüksek cari açık) etkin önlemler alınmasını engelleyen en önemli unsur olarak gündemde kalacak.
TL’de gevşeme durulur mu?Dikkat edelim, TL Gelişmekte Olan Piyasalar’da alımlar sürüp, dolar çok zayıf seyrederken değer kaybediyor. AKP’nin inandırıcı biçimde seçim yapmayacağını sinyallemesi çok zor, çünkü partinin kendisi erken seçim olmayacağına inanmıyor.Bence parti inanmadıkça yatırımcılar da inanmayacak, ve erken seçim ihtimali para ve bütçe politikasında artan kırılganlıklara karşı (yüksek enflasyon, çok yüksek cari açık) etkin önlemler alınmasını engelleyen en önemli unsur olarak gündemde kalacak. 
