Yıla ekonomide hain darbe girişimi sonrasında baş gösteren durgunluğu atlatmak için geniş kapsamlı bir teşvik paketi ile başlayan hükümet, Eylül […]   Yıla ekonomide hain darbe girişimi sonrasında baş gösteren durgunluğu atlatmak için geniş kapsamlı bir teşvik paketi ile başlayan hükümet, Eylül ayında geri vitese takarak vergi zamlarını gündeme aldı. TEB Yatırım bu zamları sektör bazında değerlendirirken, JP Morgan’ın Orta Vadeli Ekonomik Program (OVEP) hakkında yazdığı incelemede vergi indirimlerinin geri alınması dahil, vergi tedbirlerinin 2018 yılında GSYİH’den 0.8 puan kadar traşlayabileceği hesaplandı. Vergi zamları için en basit açıklama, hükümetin bu sene milli gelire oranı %2’yi aşması muhtemel bütçe açığını OVEP hedefleri dahilinde aşağı çekmek istemesi, ancak bu durumda %5.5 büyüme hedefine erişmek zorlaşacak.

Bir başka açıklama daha var. Yıl başında verilen teşvikler ve Kredi Garanti Fonu destekli krediler sayesinde ekonominin kalıcı olarak %5 veya üstünde bir büyüme patikasına yerleştiği, bu nedenle de artık teşvike gerek kalmadığı, hatta biraz fren yapmanın gerektiği düşünülmüş olabilir.

Ama, Aydınlık Gazetesi’nin tecrübeli yazarı  İsmet Özçelik'göre, Ankara’da “acı reçete” hazırlığı var. Yazarın 5 Ekim’de imzasını attığı makalede şu duyumlar yer alıyor:

‘ACI REÇETE’ ŞİMDİ

Gelişmeleri ekonomi yönetiminden yetkililerle konuştum. Aralarında siyasiler de var, bürokratlar da. Söyledikleri özetle şöyle:

“Ekonomide kriz büyüyor. Bir an önce önlem alınmazsa fatura daha da kabaracak. ‘Acı reçete’ kaçınılmaz. Erken seçim ihtimali iyice azaldı. Seçimler 2019’da yapılacaksa şimdi tam zamanı. Bu yıl ve 2018’in ilk yarısında ne yapacaksak yapılmalı.”

2019’DA ELİMİZ KOLUMUZ BAĞLI

“Dış açık büyüyor. ABD Merkez Bankası faiz arttıracak. Etkileri olumsuz olacak. Muhtemelen döviz yükselecek. Cumhurbaşkanı bankalara sürekli faiz baskısı yapıyor. Bu işin iki ucu pis değnek. Kontrol kaybedilirse dövizi de faizi de tutmak zor olur. Zamlar kaçınılmaz. Başka seçenek de görülmüyor. Zamlar şimdi yapılırsa seçime kadar unutulur. Millet alışır. Seçime bir yıl kala halkı acıtacak karar alamayız.

Elimiz kolumuz bağlanır. Acı tatlı şimdi karar almazsak seçime doğru işin içinden çıkamayız.”

VERİLER KÖTÜ, KIRILGANLIK YÜKSEK

“Dış açık giderek büyüyor. Dövizin baskı altında tutulması ithalatı patlattı. Ekonomide kırılganlık yükseldi. Büyüme iyi ama üretime dayanmadığı için halka yansımıyor.

Dünyada kredi maliyetleri yükseliyor. İzlenen politikalar da bunu tetikliyor. Dünyanın büyük referans bankaları Türkiye’ye soğuk.

Alınacak önlemlere halk tepki gösterecek. Doğru. Ama başka seçeneğimiz de yok. ‘Acı reçete’ devreye girmezse 2019 çok kötü olacak. 2019 seçim sonuçları 7 Haziran’ı aratır.”

TEB Yatırım vergiler için yorum yaptı:

Finans sektörü için kurumsal vergi oranı 2 puan artırılarak %22’e yükselecek Finansal kiralama ve finansman şirketlerine özel karşılık ayırma ve bu karşılık tutarı kadar vergi matrahından indirme imkanı sağlanıyor 2018’de binek araçlarda motorlu taşıtlar vergisi % 40 oranında artırılıyor. Otomotiv üzerindeki mevcut vergi sistemi, daha önce otomobilin silindir hacmine dayanan özel araçların değerine dayalı olacak şekilde değiştiriliyor 2018’den sonra tescil edilecek binek otomobillerin motorlu taşıtlar vergisinin (MTV) hesabında aracın motor silindir hacmi yanında değeri de dikkate alınmaya başlanıyor. Taşıtın değerine göre artırımlı MTV öngörülüyor Kola üzerinden %25 oranında alınan özel tüketim vergisi yılbaşından itibaren meyveli gazozlar ve enerji içeceklerinden de alınmaya başlanıyor Telekomünikasyon hizmetlerine ilişkin vergiler basitleştiriliyor Üçüncü dilim gelir vergi oranı 3 baz puan artış ile %30’a yükseltiliyor Dağıtılmayan kurum karlarına, bu karlar üzerinden %1 vergi getiriliyor Çekilişlerden ve şans oyunlarından elde edilen gelirlerde %10’luk vergi %20’e yükseltiliyor Kurumların gayrimenkul satış kazançlarında uygulanan %75 kazanç istisna oranı %50’ye düşürülüyor Şirketler, aktiflerinde 2 yıldan fazla tuttukları gayrimenkulleri elden çıkarmaları halinde elde edilen kazancın %75’i kurumlar vergisinden istisnadır. Yapılan düzenleme ile istisna oranı %50’ye indiriliyor Kira gelirlerinin beyanında kira gelirinden %25 oranında uygulanmakta olan götürü gider oranı %15’e düşürülüyor