Enflasyonda Son Durum
Reklam
İbrahim Yalçın

İbrahim Yalçın

Büyüteç

Enflasyonda Son Durum

07 Haziran 2019 - 18:06

Enflasyonda Son Durum

3 Haziran Pazartesi günü 2019 yılı Mayıs ayına ait enflasyon rakamları açıklandı. Enflasyonda bir önceki aya göre %0,95, bir önceki yılın Aralık ayına göre %4,99, bir önceki yılın aynı ayına göre %18,71 ve on iki aylık ortalamalara göre %19,91 artış gerçekleşti. Geçtiğimiz dönemdeki enflasyon oranlarını göz önüne aldığımız zaman son beş ayda %20,35’den %18,71’e sınırlı bir düşüş olduğunu görüyoruz. Çekirdek TÜFE ise % 16.30'dan % 15.87'ye sınırlı bir şekilde geriledi.


Aylık en yüksek artış %8,88 ile alkollü içecekler ve tütün grubunda oldu.  Ana harcama grupları itibariyle 2019 yılı Mayıs ayında endekste yer alan gruplardan, giyim ve ayakkabıda %4,09, ulaştırmada %2,18, eğlence ve kültürde %1,86 ve lokanta ve otellerde %1,61 artış gerçekleşti. Yaz dönemi itibariyle talepte meydana gelen artış ana harcama gruplarındaki artışa neden oldu.

Aylık en fazla düşüş gösteren grup %1,58 ile ev eşyası oldu. Ana harcama grupları itibariyle 2019 yılı Mayıs ayında endekste düşüş gösteren bir diğer grup ise %1,18 ile gıda ve alkolsüz içecekler oldu.

Yıllık en fazla artış %28,44 ile gıda ve alkolsüz içecekler grubunda gerçekleşti. TÜFE'de, bir önceki yılın aynı ayına göre çeşitli mal ve hizmetler %26,75, ev eşyası %24,54, eğlence ve kültür %20,06 ve lokanta ve oteller %19,77 ile artışın yüksek olduğu diğer ana harcama grupları oldu. Ana harcama gruplarında görülen artış enflasyondaki yükselişin güçlü bir şekilde devam ettiğini ve enflasyonun halkın alım gücünü aşağı çekmeye devam ettiğini gösteriyor.

Mayıs 2019'da endekste kapsanan 418 maddeden; 48 maddenin ortalama fiyatlarında değişim olmazken, 267 maddenin ortalama fiyatlarında artış, 103 maddenin ortalama fiyatlarında ise düşüş gerçekleşti. 267 maddenin ortalama fiyatında yaşanan artış enflasyondaki yükseliş eğiliminin güçlü bir şekilde devam ettiğini ortaya koyuyor. 

Enflasyondaki geçici düşüşler değil de ana eğilimi göstermesi açısından sepetteki malların medyan artışlarına da baktığımızda manşet enflasyon Mayıs’ta %18,7’ye gerilemekle birlikte bu hesaplamaya göre Mayıs’ta enflasyonun ana eğiliminde bir iyileşme görülmüyor.

Üreticileri ilgilendiren Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) rakamlarına baktığımız zaman: Yurt içi üretici fiyat endeksi aylık %2,67 arttı. 2019 yılı Mayıs ayında bir önceki aya göre %2,67, bir önceki yılın Aralık ayına göre %7,99, bir önceki yılın aynı ayına göre %28,71 ve on iki aylık ortalamalara göre %32,85 artış gösterdi. 

Son beş aydaki ÜFE rakamlarına baktığımız zaman %32,93’ten %28,71’e sınırlı bir düşüş gerçekleştiğini görüyoruz. Bu düşüşteki önemli bir etkende ekonomideki talep daralması olarak karşımıza çıkıyor.

Aynı zamanda ÜFE rakamları ile TÜFE rakamları arasında bulunan fark üreticilerin üzerine düşen maliyetleri tüketici tarafına yansıtamadığını ve maliyet artışını üstlendiğini, bu durumunda üretici karlılığını düşürme potansiyelinin bulunduğunu söyleyebiliriz. Maliyet baskıları bir miktar düşmekle birlikte hala çok yüksek seviyelerde.

Sanayinin dört sektörünün bir önceki aya göre değişimleri; madencilik ve taş ocakçılığı sektöründe %1,87, imalat sanayi sektöründe %2,87, elektrik, gaz üretimi ve dağıtımı sektöründe %1 artış, su temini sektöründe %2,51 düşüş olarak gerçekleşti.

Aylık en fazla artış tütün ürünlerinde gerçekleşti. Bir önceki aya göre en fazla artış; %10,27 ile tütün ürünleri, %7,08 ile ham petrol ve doğal gaz, %6,57 ile kok ve rafine petrol ürünleri olarak gerçekleşti. Tütün ürünlerine gelen zam, ABD-İran gerginliği sonrası petrol fiyatlarında ve diğer enerji fiyatlarında yaşanan artış bu kalemlerin yükselişinde önemli bir rol oynadı.
ÜFE’deki bu artışın önümüzdeki dönem TÜFE fiyatlarına yansıması TÜFE’deki düşüş trendini bir miktar daha sınırlayabilir. Buna karşılık mobilya %3,05, su temini %2,51, giyim eşyası %0,48 ile bir önceki aya göre azalan alt sektörler oldu.
 
Döviz kurlarında yaşanan artışla birlikte sermaye malı fiyatları aylık bazda %2,16, ara malı fiyatları aylık %2,89 artış kaydetti. İhracatımızın ve üretimimizin yaklaşık %60’nın ithalata ve buna bağlı olarak döviz kurlarına endeksli olduğunu göze aldığımızda kurlardaki artışın önce ÜFE sonrasında da TÜFE’ye sirayet edeceğini söyleyebiliriz.

Haziran, Eylül ve özellikle Ağustos ayında çok kuvvetli baz etkileri göreceğiz. Geçen yıl bu aylardaki artışlar önceki yılların çok üzerinde gelmişti. Bu dönemlerde enflasyon gelişmelerine baz etkilerinden arındırarak bakmak faydalı olacaktır.

Bir sonraki yazıda görüşmek dileğiyle.

Kaynak: TÜİK
 
Esen kalın.

YORUMLAR

  • 0 Yorum