Ticari Yetiştiricilikte Ceviz-1
 Esra Şakar

Esra Şakar

Tarım Sohbetleri

Ticari Yetiştiricilikte Ceviz-1

24 Ağustos 2020 - 17:27

Ticari Yetiştiricilikte Ceviz-1
 
Ceviz görkemli bir ağaç, sert bir kabuğa sahip olduğu için muhakkak dayanıklılık ve kuvvet, uzun ömürlü ve kırk metreye ulaşabilmesi nedeniyle heybet kelimesini çağrıştıran güzel ağaç.

Arapça kökenli “cevz” dilimize“ceviz” olarak geçmiş, anavatanı Anadolu olarak kayıtlarda yer almış, bizi şaşırtmayan bazı araştırmacılar İran bazıları da Çin olduğunu iddia etmiştir. Günümüzde kapama bahçe denilince ilk düşünülen seçeneklerden ve belki de yetiştiriciliği en çok merak edilen sert kabuklu meyve türlerinden biri olma özelliğindedir.

Sadece tatlılarda değil pek çok farklı kültür mutfağında değişik lezzetlerle buluşan cevizin yapraklarında karbonsiyanür bulunur, kökü boya endüstrisinde kullanılır, çok eski zamanlardan beri hastalıkların tedavisinde kullanılırken, kerestesi kıymetli çok yıllık ağaç türlerinden biridir.

16. yüzyılın önemli bilim adamlarından TheophrastusParacelsus’un araştırmalarında "SignaturaPlantarum" düşüncesi, yani bitkilerin tedavi edici özelliklerinin morfolojik özellikleri ile açık bir ilişki içinde olduğu savunulmuş ve cevizin girintili tohumlarından ötürü beyin hastalıkları tedavisinde kullanılabileceğine inanıldığına yer verilmiştir.

“Bach Çiçekleri” gibi harika bir isimle İngiliz doktor Edward Bach, 1920 yılında Londra’da bir homeopati uygulaması geliştirmiştir. Onun geliştirdiği sistemin temeli, 37 adet yabani bitkinin kaynatılması ya da demlenmesi suretiyle hazırlanan tentürlere dayanır. Bağışıklık sistemi çöken bireylerin tedavi edilmesinde izlenecek yolun tespiti için, bu bireylerin psikolojik durumları incelenmesi esasına dayalı bir tedavi yöntemidir. Bu yöntemde Adi Ceviz -Juglansregia L. “değişikliklere ayak uyduramamak, bu durumdan kaynaklanan endişe hali” tedavisinde kullanılmıştır.

Alerjen etkiye sahip olan cevizin tıbbi ve aromatik bir bitki olarak kullanımı araştırıldığında sindirim sistemini çalıştırdığı, iştah açtığı, bağırsak kurduna, ağız kokusuna karşı etkili olduğu ve kan şekerini azaltıcı etkiye sahip olduğu bilgisine erişmek mümkün olacaktır.

Ceviz ticari yetiştiriciliğin yanı sıra aynı zamanda peyzajda da sık kullanılan bir park bahçe bitkisidir. Farklı kültürlerde farklı etkiye sahip olan pek çok ağaç türü gibi ceviz İran bahçelerindegizli bilgelik, bereket ve uzun ömür, talihsiz zamanlarda istikrarın simgesi olarak görülmektedir.

İşin özü pek çok açıdan kıymetlidir, kıymetini bilene bin veren heybetli ceviz ağacı bugünkü ve birkaç hafta boyunca sohbetimize baş tacı olsun istedim. Çünkü çok kazanmak için çorak topraklara dikilen fidanlar kuruyunca benim canım acıyor demek eksik bir ifade olmaz benim adıma ya da “teşvik almak için” kurulacak bir bahçe değildir ceviz bahçesi.

“Sekiz sene sen cevize bakacaksın, seksen sene ceviz sana bakacak”
denilen ceviz fidanlarını dikelim arada bir gider bakarız, çok da para kazanırız gibi bir düşünceniz varsa “hayaller ve hayatlar” şeklinde karşımıza çıkan trajikomik bir sohbetin baş kahramanı olmanız kaçınılmazdır. Bu nedenle unutulmamalıdır ki değil ceviz, seçtiğimiz bitki türü ne olursa olsun ticari yetiştiricilik için özel bakım şarttır. 

Kendimize sormamız gereken ilk soru “ceviz yetiştirmeli miyim” olmalıdır? Fizibilite çalışması öncesi toprak, iklim, su gibi zorunlu istekleri karşılayabilecek miyiz öncelikle bu sorunun cevabını bulmalıyız.
Bu hafta toprak ile başlayalım istedim.

Ceviz kazık köklü bitki türlerinden biridir. Bu terime uzak okuyucularımıza bilgi vermek gerekirse kazık köklü bitkiler derine ilerler, kuvvetli bir kök yapısına sahip olurlar. Bu nedenle mutlaka “toprak derinliği” kazık köklü bitki tercihinde en önemli kriterlerden biridir. Kazık köklü bir bitki türü seçildi ve toprak derinliği yüzeysel, derinlerine inildiğinde sert/kayalık bir toprak yapısına sahipse arazimiz, yüzlek, saçak köklü başka bir bitki türü ile yolumuza devam etmeliyiz.

Ceviz fazla su tutmayan, süzek, derin toprakları sever.
  • Taban suyu yüksek,
  • Su tutma kapasitesi yüksek,
  • Derinliği 2 metrenin altında,
olan arazilerde ceviz fidanları dikildikten kısa bir süre sonra kuruma, sararma, çürüme vb. arazlarla ne yazık ki zarar görecek, kayıplar yaşanacaktır.
  • Öncelikle muhakkak toprak analizi yapılmalıdır.
  • Kökler 4 metre derinliğe inebilecek düşüncesiyle derinlik kontrolü sağlanmalıdır.
  • Taban suyu seviyesi 3 metreden yüksek olmamalıdır. Taban suyu yüksek arazilerde gelişim durur ve bir müddet sonra fidanlar kurur.
  • Fazla su tutmayan, süzek toprak yapısı tercih edilmelidir.
  • PH 6,5-7,5 arasında olan arazilerde dikim gerçekleştirilebilmektedir. PH değeri 8’den yukarı olduğunda fosfor, demir, çinko ve bor noksanlığına rastlanabilmektedir.
  • Toprak ve sudaki tuza karşı hassastır. Tuzluluk arttıkça verim kaybı artar. Bu nedenle toprak analizi kadar su analizi de önemlidir.
  • Sert tabaka yapısı söz konusuysa dikim öncesi dip kazanla sürüm gerekecektir.
  • Toprağın %5-7 aktif kirece sahip olması, demir klorozuna neden olabilmektedir.  
  • Toprak organik maddece zengin olmalıdır. Kök derinliğini sınırlayan killi, milli, çakıllı silt tabakası, su birikimi ve kum birikintileri, ceviz ağaçlarının gelişme gücünü ve ağaç iriliğini sınırlayabilecektir.
Seriye iklim istekleri, anaç seçimi, bahçe tesisi,bakım ve hasat gibi detaylarla devam etmek niyetindeyim. Umarım kapama bahçe düşüncesinde olan meraklıların sorularına yanıt verebiliriz.

Esra derki; hiçbir şeyin varlığı boşuna değil bu dünyada ne cevizin yaprağı ne de o sert kabuğu. Görmesini bilene fayda da çok, ders de çok.  
Sevgilerimle…
 
 
 
 
 
 

YORUMLAR

  • 5 Yorum