Türkiye'nin 3. Çeyrek Büyüme Oranı Üzerine Notlar
Reklam
Doç. Dr. Baki Demirel

Doç. Dr. Baki Demirel

Ekonominin Arayüzü

Türkiye'nin 3. Çeyrek Büyüme Oranı Üzerine Notlar

03 Aralık 2019 - 22:02

Türkiye’nin 3. Çeyrek Büyüme Oranı Üzerine Notlar

İktisadi büyüme bir ülke ekonomisinde bir yıldan bir yıla kadarki üretim artışıdır ve reel bir kavramdır. Ekonomik büyüme kavramı esasında bir yıl içinde ekonominin performansını ortaya koyan bir rakam olmakla birlikte çeyrek dönem olarak ölçülen büyüme rakamları ekonomik büyümenin yönü hakkında önemli bir bilgi seti sağlamaktadırlar.

İktisadi büyümenin gerçekleşmesi esasında iki biçimde olabilmektedir. Birincisi; üretim faktörlerinin arzında yani daha fazla emek ve daha fazla sermayenin üretimde yer almasının sonucu olarak ortaya çıkan üretim artışıyla gerçekleşmektedir. Büyümenin ikinci kaynağı ise teknolojik gelişmedir. 


Bu yazıda yukarıdaki bilgiler ışığında Türkiye ekonomisinin üçüncü çeyrek büyüme performansını değerlendirmeye almaya çalışacağım. Bunu yaparken konuşacağımız rakamlar TUİK tarafından açıklanan rakamlar olacaktır. 

TÜİK tarafından açıklanan 3. çeyrek büyüme rakamının binde dokuz (%0.9) olduğu görülmektedir. Aşağıdaki linkten ulaşılabilir.

  http://www.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do;jsessionid=bTTjdkbTVNbWtKfdBq2nQ46wnL3LTXqVYY01H35DXP2qKnG1yJbt!-232053077?id=30893   

Yukarıda yaptığımız tanıma ilişkin olarak büyüme rakamını değerlendirmeye başlayalım. Öncelikle sabit sermaye yatırımlarında daralmanın devam ettiği görülmektedir. Dolayısıyla sermaye stokunda bir artıştan çok azalış olduğu görülmektedir. Bu durum ekonomik daralmayı işaret etmektedir. Üretim faktörlerinin ikincisine yani emek faktörünün durumuna baktığımızda ise yine TUİK tarafından açıklanan Ağustos ayı işsizlik rakamları bizim için önemli bir bilgi sunmaktadır.

İşsizlik ve istihdam rakamlarına göre istihdamın düştüğü ve geçen yıl % 48 olan istihdam rakamının bu yıl % 46 oranında olduğu görülmektedir. Dolayısıyla işsizlik rakamlarında da artış görülmüş ve tarım dışı işsizlik %16.7 gibi bir orana yükselmiştir. Görüldüğü gibi istihdam rakamları da ekonomik büyümeyi değil daralmayı işaret etmektedir. 


Elbette istihdam rakamlarının 2. çeyreğe ait olduğu düşünüldüğünde ve 2. çeyrek de ekonominin daralma gösterdiği düşünüldüğünde (-%1.6) üçüncü çeyrek için net bir bilgi seti sağlamasa da 3. çeyreğe ilişkin rakamlarda da çok güçlü bir toparlanma göstermeyeceği açıktır. 

Büyümenin ikinci kaynağı olan teknolojik gelişim ve/veya verimlilik artışı sağlanıp sağlanmadığı konusunda da büyümeyi destekleyici olmadığı görülmektedir. Sayın Zafer Yükseler’in sosyal medyada paylaştığı rakamlar verimlilik artışının durgunluğu işaret etmektedir. Burada TL cinsi saatlik verim artışının 3. çeyrek büyüme oranına eşit olması dikkat çekicidir.

https://twitter.com/zafyuks1/status/1198942434002112512
Toparlayacak olursak sabit sermaye oluşumuna, istihdama ve verimlilik artışına yönelik verilerin büyümeyi desteklemediği görülmektedir diyebiliriz.

Nitekim 3. çeyrek büyüme oranı büyümeye değil durgunluğa işaret etmektedir.
 

YORUMLAR

  • 0 Yorum