NATO'da Türkiye Fransa gerginliği
Ali Rıza TAŞDELEN / PARİS

Ali Rıza TAŞDELEN / PARİS

DÜNYA

NATO'da Türkiye Fransa gerginliği

02 Aralık 2019 - 19:00

NATO’da Türkiye Fransa gerginliği

Yarın NATO’nun 70. yılında üye ülkelerinin liderleri İngiltere’nin başkenti Londra’da toplanıyor. Zirvede ABD Başkanı Trump, Fransa Cumhurbaşkanı Macron, Almanya Başbakanı Merkel, İngiltere Başbakanı Johnson ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın yanında NATO üyesi ülkelerinin liderleri bir araya gelecek.

Zirve öncesi yaşanan Türkiye-Fransa arasındaki gerginlik zirvenin en sıcak konusu olacak gibi. Ve elbette Macron’un NATO ile ilgili açıklamaları, ABD ile AB arasındaki sorunlar ve Avrupa ülkeleri arasındaki NATO çatlağı da gündemin sıcak maddeleri arasında olacak.

MACRON’U BARIŞ PINARI HAREKATI TETİKLEDİ

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron İngiliz The Economist dergisine verdiği röportajda “Şu anda yaşadığımız NATO’nun beyin ölümüdür” demişti. NATO içinde ABD ile AB ülkeleri arasında özellikle de Fransa ile önemli çelişkilerin olduğu biliniyor. Ama Macron’u bu açıklamaya iten Türkiye’nin Suriye’de Fırat’ın doğusuna başlattığı Barış Pınarı Harekatı oldu.

Türkiye, başta ABD ve Fransa olmak üzere NATO’nun desteklediği ve silahlandırdığı PKK/YPG terör örgütüne vurduğu darbenin acısı Washington’da, Paris’te duyuldu. En çok Macron hop oturup hop kalktı. The Economist’e yaptığı açıklamada “ABD kendi kafasına göre hareket ediyor. ABD ile NATO üyesi ülkeler arasında bir koordinasyon yok.
Suriye’de ortak çıkarlarımız var ama NATO üyesi Türkiye bizimle koordinasyon içinde olmadan saldırgan eylemlerde bulunuyor. ABD Suriye’deki Kürt müttefiklerini terk ederek NATO’ya zarar verdi. Erdoğan tarafından yürütülen bu saldırı NATO’ya büyük bir zarar vermiştir” demişti.

TÜRKİYE NATO’DA DİK DURDU

Türkiye’nin Suriye sınırındaki güvenlik planına NATO’dan destek gelmezse, Türkiye’nin de NATO’nun Baltık savunma planını engelleyeceğini açıklaması zirve öncesi NATO’da soğuk duş etkisi yaptı. NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, Hem Türkiye ile Fransa arasında gerginleşen ortamı yumuşatmak hem de Macron’un “NATO’nun beyin ölümü gerçekleşti” açıklamasını görüşmek için Paris’e geldi. Stoltenberg Cumhurbaşkanı Macron ile Paris’te Elysee Sarayı’nda görüştüler ve sonra da ortak basın toplantısı düzenlediler.

Macron, bu basın toplantısında Türkiye’nin Rusya’yı hedef alan Baltık savunma planını engelleyeceği açıklamasına karşı, bir kez daha Barış Pınarı Harekatı’nı hedef alarak “Koalisyon’un DAEŞ’e karşı mücadelesini tehlikeye soktuğunu” iddia etti. Macron, YPG’nin tehdit olarak tanımlandığı Türkiye Savunma Planı belgesinin yayımlanmasını isteyen Türkiye’nin, “NATO müttefiklerinden dayanışma beklememesi gerektiğini” söyledi.

Macron’un, NATO ülkelerinin ortak savunmasını; bir üye ülkeye yapılan saldırının hepsine yapılmış sayılacağı ve saldırıya uğrayan ülkenin ortak savunmasını içeren İttifak’ın 5. maddesinin gündeme getirmesinin nedeni, YPG’nin dost olarak görülmesinden kaynaklanmaktadır. PKK/YPG’nin terör saldırısına uğrayan ittifakın üyesi Türkiye ama NATO, PKK/YPG’yi savunmaktadır.

TÜRKİYE’DEN MACRON’A SERT CEVAP

Türkiye’ye karşı cephenin sözcülüğünü üstlenen Macron’a Erdoğan’ın tepkisi çok sert oldu: “Sayın Macron, Türkiye’den sesleniyorum; Sen önce git kendi beyin ölümünü kontrol ettir. Çünkü bu ifadeler ancak senin gibi beyin ölümü gerçekleşmiş olanlara yakışır” dedi.
Erdoğan “Bizim Suriye’ye girme hakkımız terörle mücadelede var. Macron senin Suriye’de ne hakkın var?” diye sordu. Türkiye cephesinden yapılan açıklamalarda Macron’un YPG terör örgütü elebaşlarını Elysee Sarayı’nda ağırlanması şiddetle eleştirdi ve teröristlerle işbirliği yaptığı ifade edildi. Bütün bu açıklamaları Cumhurbaşkanı Macron’a hakaret olarak değerlendiren Fransa Dışişleri Türkiye’nin Paris Büyükelçisi İsmail Hakkı Musa’yı Dışişleri Bakanlığı’na çağırdı.

ATLANTİK BÖLÜYOR AVRASYA BİRLEŞTİRİYOR

Türkiye ile Fransa’nın NATO ve Suriye üzerinde karşı karşıya gelmesi, NATO içindeki çelişmeleri örtmemelidir. Atlantik gemisi su alırken ekonomik, siyasal ve askeri kurumları da batmanın sancılarını yaşıyorlar. Macron’un açıklamaları NATO’da var olan sorunları açığa çıkardı.

Soğuk Savaş dönemi kalıntısı NATO’nun artık günümüzde Avrupa’nın savunmasına cevap vermediğini söyleyen Macron NATO’yu sorguluyor. “Ortak düşmanımız kim?” diye soruyor. “Rusya ve Çin ortak düşmanımız değil” diyor. “NATO yeniden yapılandırılmalı” diyor. “Beyin ölümü” açıklamasının arkasında olduğunu söylüyor. Almanya ise Fransa ile bu konuda ayrışıyor.

Hem NATO’yu savunuyor hem de Türkiye’nin NATO’da kalmasını. Atlantik cephesi bölünürken Asya cephesi birleşerek büyüyor. ABD’den kurtulma sancıları yaşayan Avrupa’nın önündeki süreç Rusya ve Türkiye kapısında Asya’ya açılan Avrasya sürecidir. Bu süreç inişli çıkışlı olacaktır. Ama olacaktır.


 

YORUMLAR

  • 0 Yorum