AB'de bütçe krizi
Ali Rıza TAŞDELEN / PARİS

Ali Rıza TAŞDELEN / PARİS

DÜNYA

AB'de bütçe krizi

24 Şubat 2020 - 16:24

AB’de bütçe krizi

Atlantik ötesi ile Asya arasında sıkışan Avrupa Birliği (AB) üyesi 27 ülkenin hükümet ve devlet başkanları, Brüksel zirvesinde, bir çok konuda olduğu gibi 2021-2027 dönemine ilişkin bütçenin oluşumunda uzlaşma sağlayamadı. 1 trilyon civarında oluşturulmak istenen bütçe rakamı üzerinde ülkeler anlaşamadığı gibi Avrupa Konseyi, Komisyonu ve Palamentosu da farklı rakamlar öneriyorlar.

Avrupa Birliği, bölgeler arası eşitsizliği azaltmak için özellikle Doğu ve Güney Avrupa’da bulunan ülkelere kalkınma yardımı yapıyor. Ve tabi AB’nin Ortak Tarım Politikası çerçevesinde tarım ve hayvancılığa yönelik destek için de bütçeden önemli bir miktar ayrılıyor. Tarım ve az gelişmiş bölgelerin kalkınmasına ayrılan miktar bütçenin yüzde 60’ını oluşturuyor. 

İngiltere’nin AB’den ayrılmasıyla (Brexit) AB üyesi ülke sayısı 27’ye düştü. Bu durum bütçede 75 milyar avroluk bir eksilmeyi yol açtı. Bu açığın nasıl telafi edileceği konusunda bir anlaşma sağlanamadı.

TARIMA DESTEK KRİZİ

Dolayısıyla yeni bütçede kesintilere gidilmesi öngörülüyor. Bu kesintilerden en çok etkilenecek kalemler de tarım ve kalkınma yardımları. AB’den 9 milyar avro ile en çok destek alan ülke Fransa. Bu alanda yapılacak kesintiye en sert karşı çıkan Fransa Cumhurbaşkanı Emmanul Macron oldu. Macron “Ortak Tarım Politikası Brexit’e kurban edilmeyecek” açıklamasında bulundu.

“Tutumlu” üye ülkeler veya 4+1 diye adlandırılan Hollanda, Avusturya, Danimarka, İsveç ve Almanya ise araştırma, yeni teknoloji, savunma, sınırların korunması vb konulara öncelik verilmesini savunuyor. Diğer taraftan “asalaklar” olarak anılan Polonya, Romanya, Bulgaristan ve Macaristan gibi Doğu Avrupa ülkeleri ile Yunanistan, İspanya ve Portekiz gibi güney ülkeleri ise bütçe kesintilerinin kendilerini etkileyeceğinden endişe içindeler. Bu ülkeler AB bütçesinin azaltılması değil artırılmasından yanalar.

Fransa ile İngiltere arasında her bütçe tartışmalarında sorun olan “ütçeye katkı indirimi” ı altında geri alınan tutardı. İngiltere 1984 yılında varılan anlaşma gereği, ekonomisinde tarımın az yer tutması ve tarım sektörünün verimliliği nedeniyle, AB bütçesine yaptığı katkının bir bölümünü geri alıyordu. Fransa buna karşı çıkıyor, İngiltere de Fransa’nın en çok tarım desteği almasını eleştiriyordu. 

FARKLI ÖNCELİKLERİ SAHİP AB ÜLKELERİ

İngiltere artık AB üyesi değil. Ama bu geri ödemeden bugün yararlanan 5 ülke var: Almanya, Danimarka, Hollanda, Avusturya ve İsveç. Macron, “kural İngiltere yüzünden konmuştu, şimdi İngiltere yok; o halde bu kuralı kaldıralım, kimse geri ödeme almasın” . Fransa için AB bütçesinin anlamı: Ortak Tarım Politikası. Yani bütçeden alacakları tarıma destek miktarı. Fransa Tarım Bakanlığı sözcüsü “Bu bizim önceliğimizdir. Burada taviz vermeyeceğiz, mücadeleye devam edeceğiz” açıklamasında bulundu. Tarıma destekler olmasın, Fransız çiftçisi ülkeyi yangın yerine çevirir.

Bütçe görüşmelerinden sonra AB Konseyi Başkanı Charles Michel yaptığı açıklamada”AB bütçesi konusunda bir anlaşma sağlayamadık...Farklı kaygıları, farklı çıkarları, farklı görüşleri olanları masada uzlaştırmak kolay değil.” demiş. Doğru söylemiş. Her 7 yılda bir ılan bütçe görüşmeleri hep benzer tartışmalara yol açmış. Bu kez işleri daha da zor; İngiltere’nin ayrılmasının bütçeye etkisi azınsanmayacak kadar çok. Bakalım bu yükün altından nasıl çıkacaklar? 

GERİLEYEN AVRUPA

Diğer taraftan bütçesinin yüzde 40’ını tarıma desteğe ayıran, sanayi yatırımları gerileyen teknolojileri eskimeye başlayan, üye ülkeler arasında siyasi, ekonomik ve askeri uçurumlar olan AB’nin, siyasi olarak bütünleşmiş, ortak parası, dış politikası ve ordusu olan bir Avrupa’yı nasıl gerçekleştirecekler? Artık bu rüyanın sonuna geldiklerini kendileri de kabul ediyorlar.

İngiliz Standard Chartered Bankasının geçen yıl yaptığı araştırmada (Satın alma gücü paritesine göre), 2030 yılında dünyanın en büyük 10 ekonomisi içinde Avrupa’dan sadece 10. sırada Almanya yer alıyor. Çin’in birinci olduğu araştırmada Türkiye ise 5. sırada.

 

YORUMLAR

  • 0 Yorum