ABD'li teknoloji şirketi Apple, yarı iletken üreticisi Broadcom ile yaptığı işbirliği anlaşmasının değerinin 30 milyar doları aşmasının beklendiğini duyurdu.

Apple'dan yapılan açıklamada, şirketin, Broadcom ile çeşitli Apple ürünlerinde kullanılacak özel silikon bileşenler ile gelişmiş kablosuz bağlantı teknolojilerinin tasarlanmasını ve üretilmesini kapsayan yeni bir taahhütte bulunduğu bildirildi.

Toplam değerinin 30 milyar doları aşması beklenen anlaşma kapsamında ABD'de 15 milyardan fazla çip üretileceği belirtilen açıklamada, ülkede yüzlerce kişilik istihdam sağlanacağı kaydedildi.

Açıklamada, anlaşmayla Broadcom'un Colorado eyaletinin Fort Collins kentindeki üretim tesislerinin 1,5 milyar dolarlık sermaye yatırımıyla genişletileceği ve modernize edileceği aktarıldı.

Söz konusu yatırımların Apple'ın ABD ekonomisine dört yılda toplam 600 milyar dolar yatırım yapma taahhüdünün bir parçası olduğuna işaret edilen açıklamada, bu yatırımların ülke genelinde üretimi, istihdamı ve teknoloji geliştirme faaliyetlerini desteklemesinin hedeflendiği vurgulandı.

Broadcom, hafta başında ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonuna (SEC) yaptığı bildirimde, özel tasarım çiplerin geliştirilmesi ve tedariki kapsamında Apple ile işbirliğini 2031 yılına kadar genişletme konusunda anlaşmaya vardığını açıklamıştı.

Çok sağlam bir fikri mülkiyet ekosistemi sağlamak büyük önem taşıyor. Bu yalnızca Türkiye'de değil, dünya genelinde politika yapıcıların sorumluluğudur"

"Yapay zekada insan unsuru her zaman var olmalı. Buluş sahipliğinin, eser sahipliğinin, yaratıcılığın ve mülkiyetin tanınması açısından bu çok önemli"

Uluslararası Marka Birliği (International Trade Association - INTA) Üst Yöneticisi Etienne Sanz de Acedo, Türkiye'nin giderek daha yenilikçi bir ülke haline geldiğini belirterek, "Bunu insansız hava araçları, teknoloji ve oyun sektöründe görüyoruz. Çok sağlam bir fikri mülkiyet ekosistemi oluşturmak büyük önem taşıyor. Bu yalnızca Türkiye'de değil, dünya genelinde politika yapıcıların sorumluluğudur." dedi.

Sanz de Acedo, AA muhabirine yaptığı açıklamada, INTA'nın dünya genelinde 180 ülkede faaliyet gösteren, yaklaşık 6 bin 500 kuruluş, şirket ve hukuk bürosunu bir araya getiren bir yapı olduğunu ifade etti.

Yaklaşık 35 bin profesyonelden oluşan bir topluluğa hizmet verdiklerini kaydeden Sanz de Acedo, "Misyonumuz, marka sahiplerini korumak için daha iyi yasaları teşvik etmek ve tüketicileri de eşit biçimde korumak. Temelde, toplumun yararına olması gereken daha güçlü bir fikri mülkiyet ekosistemini teşvik ediyoruz." diye konuştu.

Türkiye'nin teknoloji, savunma, fintek, inşaat, hazır giyim, moda ve tekstil dahil birçok alanda "olağanüstü şirketlere" sahip olduğunu vurgulayan Sanz de Acedo, ülkenin büyüyen ekonomisine ve şirketlerin üreticilikten küresel ölçekte varlık göstermeye yönelen dönüşümüne dikkati çekti.

- "Fikri mülkiyet şirketin değer zincirinin parçası olmalı"

Teknoloji şirketlerinin ürün geliştirme, yatırım ve pazara erişim süreçlerine odaklanırken fikri mülkiyet stratejisini ilk aşamada oluşturması gerektiğine işaret eden Sanz de Acedo, bunun yalnızca ticari markalarla sınırlı olmadığını söyledi.

Patent, telif hakkı, ticari sır ve tasarım haklarının da aynı stratejik yaklaşım içinde ele alınması gerektiğini dile getiren Sanz de Acedo, "Fikri mülkiyet şirketin değer zincirinin parçası olmalı.

Bu da en başından itibaren düşünmeniz gerektiği anlamına geliyor. Bu yalnızca ticari markalarla ilgili değil. Patentlerle, telif haklarıyla, ticari sırlarla ilgili. En başından itibaren yurt içinde ve uluslararası alanda koruma sağlamak, daha sonra bu hakları uygulamak ve ticarileştirmek için bir strateji belirlemeniz gerekir.

Bir pazara girmek istiyorsanız ve markanızın korumasını en baştan sağlamadıysanız, ürünlerinizi piyasaya sunduğunuzda o hakka halihazırda sahip bir rakiple karşılaşabilirsiniz. Bunun üstesinden gelmek oldukça zordur." ifadelerini kullandı.

Sanz de Acedo, bu nedenle doğru araştırmaların yapılması, gerekli korumaların sağlanması ve ardından pazara girilmesinin önem taşıdığını ifade etti. Sanz de Acedo, şu ifadeleri kullandı:

"Yönetim kurulunda fikri mülkiyet şampiyonu ya da fikri mülkiyet sahibi olarak nitelendirilebilecek, bu stratejiden sorumlu bir kişi bulunmalı. Fikri mülkiyet stratejisi düzenli olarak gözden geçirilmeli, denetlenmeli ve şirket içindeki her faaliyette olduğu gibi performans göstergelerine sahip olmalı."

- "Türkiye'nin güçlü bir fikri mülkiyet ekosistemi var"

Türkiye'nin halihazırda güçlü bir fikri mülkiyet ekosistemine sahip olduğunu belirten Sanz de Acedo, fikri mülkiyetin patent, ticari sır, telif hakkı, marka ve tasarım gibi çok sayıda alanı kapsadığını anlattı. Sanz de Acedo, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Fikri mülkiyet haklarının uygulanması halen bir şekilde sorun teşkil eden alanlardan biri. Sahtecilikten, korsanlıktan söz ediyoruz. Bunun doğrudan yabancı yatırımlar üzerinde çok büyük etkisi var. Yabancı yatırımcıların gelmesi için çok güvenilir ve sağlam bir sisteme sahip olmanız gerekiyor. Türk şirketlerinin de yatırımlarının karşılığını bulacağı güçlü bir ortamda olduklarını hissetmeleri gerekiyor."

Türkiye'nin farklı sektörlerde yenilikçi kapasitesini ortaya koyduğunu ifade eden Sanz de Acedo, "Türkiye giderek daha yenilikçi bir ülke haline geliyor. Bunu insansız hava araçları, teknoloji ve oyun sektöründe görüyoruz. Çok sağlam bir fikri mülkiyet ekosistemi sağlamak büyük önem taşıyor. Bu yalnızca Türkiye'de değil, dünya genelinde politika yapıcıların sorumluluğudur." dedi.

INTA ile Türk Patent ve Marka Kurumu arasında 2024'te imzalanan mutabakat zaptından memnuniyet duyduklarını vurgulayan Sanz de Acedo, iki kurumun yapay zeka ve fikri mülkiyet, fikri mülkiyet teknolojileri ve fikri mülkiyet finansmanı alanlarında yeni çalışmalar geliştirebileceğini dile getirdi.

Sanz de Acedo, "Türkiye artık Meksika, Endonezya veya Polonya ile rekabet etmiyor. Türkiye'deki birçok şirket Avrupalı, ABD'li ve Çinli şirketlerle rekabet ediyor. Bu şirketler fikri mülkiyetin değerini çok iyi anlıyor. Türkiye'deki şirketlerin yapması gereken küçük ama önemli değişim belki de budur." değerlendirmesinde bulundu.

- Yapay zekada insan unsuruna vurgu

Yapay zekanın iş dünyasında yaygın biçimde benimsenmesi gerektiğini belirten Sanz de Acedo, çok sayıda kişinin yapay zekadan söz etmesine rağmen teknolojinin nasıl uygulanacağı konusunda yeterli bilgiye sahip olmadığını söyledi. Sanz de Acedo, "Yapay zekada insan unsuru her zaman var olmalı. Buluş sahipliğinin, eser sahipliğinin, yaratıcılığın ve mülkiyetin tanınması açısından bu çok önemli." diye konuştu.

Türk Patent ve Marka Kurumu ile mahkemeler gibi karar verici yapıların yapay zekadan yararlanması halinde de insan denetiminin gerekli olacağını belirten Sanz de Acedo, "Bir başvurunun ya da mahkeme önündeki bir dosyanın makine tarafından incelenmesi söz konusu olursa, insan gözetiminin bulunması son derece önemlidir." dedi.

Yapay zekanın "deepfake" içeriklerdeki artış bakımından da risk oluşturduğuna dikkati çeken Sanz de Acedo, bu içeriklerin tüketicileri yanıltabileceğini, halk sağlığı ve güvenliği üzerinde ciddi etkiler yaratabileceğini söyledi.

Yapay zekanın etik boyutuna da değinen Sanz de Acedo, "Yapay zeka çok şey sunabilir ve hepimiz büyük avantajlarını görüyoruz. Ancak genç nesli, çalışma hayatına ve iş gücü piyasasına erişimi de unutmamalıyız. Yapay zekanın risklerinden biri, bir nesli piyasadaki fırsatların dışında bırakabilmesidir." ifadelerini kullandı.

ABD'de özellikle teknoloji şirketlerinin yapay zeka yatırımlarını artırma ve operasyonlarını sadeleştirme stratejilerinin işten çıkarma kararlarını hızlandırdığı görülüyor.

Özellikle teknoloji devleri başta olmak üzere birçok şirket, verimlilik artışı, maliyet düşürme ve yapay zekaya dayalı yeniden yapılanma gerekçesiyle binlerce çalışanı kapsayan küçülme planlarını hayata geçiriyor.

Yapay zekanın, şirketlerin işten çıkarma kararlarında en sık kullanılan gerekçelerden biri haline gelmesi dikkati çekiyor. Veriler, özellikle teknoloji sektöründe iş gücü daralmasının hızlandığını ve şirketlerin daha az çalışanla daha yüksek verimlilik hedeflediğini gösteriyor.

İşten çıkarmaları takip eden Challenger, Gray & Christmas verilerine göre, mayıs ayında ilan edilen işten çıkarmaların yaklaşık yüzde 40'ı yapay zeka gerekçesiyle yapıldı. Bu oran ocak ayında yüzde 7, şubatta yüzde 10, martta yüzde 25 ve nisanda yüzde 26 seviyesindeydi.

Yapay zeka artık şirketlerin işten çıkarmalar için gösterdiği bir numaralı gerekçe olurken, bunu öne süren birincil sektör ise teknoloji oldu.

Teknoloji sektörü, bu yılın en çok işten çıkarmaya gidilen alanı olarak öne çıktı. Sektörde bu yılın ilk beş ayında duyurulan işten çıkarmaların sayısı geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 66 artarak toplam 123 bin 653 kişiye ulaştı.

Ekonomistler, işten çıkarmalardaki eğilimin yalnızca teknoloji kaynaklı olmadığını, Kovid-19 salgını sonrası aşırı işe alımlar, maliyet baskıları ve yeniden yapılanma süreçlerinin de bu kararlarda etkili olduğunu belirtiyor.

- Oracle 21 bin kişilik küçülmeye gitti

ABD merkezli yazılım şirketi Oracle, iş süreçlerini yapay zeka teknolojilerine göre yeniden yapılandırma stratejisi kapsamında çalışan sayısının son bir yılda 21 bin kişi azaldığını açıkladı. Şirket tarafından ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonuna (SEC) yapılan bildirimde, 31 Mayıs itibarıyla Oracle'ın tam zamanlı çalışan sayısının geçen yılın aynı dönemindeki 162 bin seviyesinden 141 bine gerilediği kaydedildi.

Bildirimde, "Operasyonlarımız genelinde yapay zeka teknolojilerinin benimsenmesi ve devreye alınması, iş gücümüzde azalmalara yol açmıştır ve yol açmaya devam edebilir." ifadesi kullanıldı.

- GitLab yapay zeka altyapısına odaklandı

Yazılım şirketi GitLab de çalışanlarının işine son veren ve yapay zekayı iş modellerinin temel bir unsuru haline getirmek üzere strateji değişikliğine gittiğini açıklayan şirketlerden oldu.

Şirket, iş gücünü yaklaşık yüzde 14 azaltarak 350 çalışanını işten çıkaracağını açıkladı. Yapay zeka tabanlı iş yüklerinin artmasıyla altyapıyı yeniden şekillendiren GitLab yöneticileri, şirketin 22 ülkeden çekileceğini ve yönetim katmanlarının sadeleştirileceğini aktardı.

- Meta'dan binlerce çalışanı yapay zeka odaklı rollere kaydırma adımı

ABD'li teknoloji devlerinden Meta'nın yaklaşık 8 bin çalışanını işten çıkarma kararı aldığı, 7 bin kişiyi yapay zeka odaklı yeni pozisyonlara kaydırmayı planladığı bildirildi.

ABD basınında yer alan haberlerde, Meta Üst Yöneticisi Mark Zuckerberg'in şirket çalışanlarına gönderdiği notta, işten çıkarma kararının gerekli olduğunu, yapay zeka alanındaki kıyasıya rekabet ortamında "başarının garanti olmadığını" ifade ettiği aktarıldı.

Meta, ocak ayında da Reality Labs birimindeki çalışan sayısını yaklaşık yüzde 10 azaltma kararı almış, bunu mart ayında şirkette yüzlerce çalışanı etkileyen ek işten çıkarma dalgası izlemişti.

- Intuit, Cisco ve Cloudflare'de yeniden yapılanma

Vergi ve finans yazılımı geliştiren Intuit, operasyonlarını daha verimli hale getirmek ve yapay zeka çalışmaları dahil stratejik önceliklerine daha fazla odaklanmak amacıyla tam zamanlı iş gücünün yüzde 17'sini işten çıkaracağını duyurdu.

Cisco, yaklaşık 4 bin çalışanını işten çıkararak kaynaklarını yapay zeka ve odaklandığı diğer büyüme alanlarına kaydırma kararı aldı.

Cloudflare ise yapay zeka çağında organizasyon yapısını ve süreçlerini yeniden tasarlamak amacıyla 1100'den fazla çalışanının işine son verdi.

- Coinbase, PayPal ve Snap'te de yapay zeka etkisi

Kripto para borsası Coinbase, piyasa koşulları ve yapay zeka dönüşümünü gerekçe göstererek çalışanlarının yaklaşık yüzde 14'ünü işten çıkaracağını açıkladı. Finansal teknoloji şirketi PayPal'ın da gelecek üç yıl içinde iş gücünü yüzde 20 azaltmayı planladığı ve yapay zekayı tüm operasyonlarına entegre etmeyi hedeflediği bildirildi.

Öte yandan, ABD'li sosyal medya şirketi Snap, karlılık hedefleri doğrultusunda iş gücünün yüzde 16'sına karşılık gelen yaklaşık 1000 kişiyi işten çıkaracağını ve 300'den fazla açık pozisyonu kapatacağını açıkladı.

Snap Üst Yöneticisi Evan Spiegel, şirket çalışanlarına konuya ilişkin gönderdiği notta, yapay zekadaki hızlı gelişmelerin tekrara dayalı işleri azalttığını ve iş süreçlerini hızlandırdığını vurguladı.

Ayrıca, Angi, Atlassian, Block, Crypto.com ve Wix gibi firmalar da yapay zekayla ilgili yeniden yapılandırma stratejileri doğrultusunda bu yıl işten çıkarmaya giden şirketler arasında yer aldı.

Yonhap ajansının haberine göre, Devlet Başkanlığı Ofisinde düzenlenen toplantıda konuşan Lee, yatırım planının yarı iletken teknolojileri, fiziksel yapay zeka ve yapay zeka veri merkezlerini kapsayan üç temel alana odaklandığını söyledi.

Güney Kore'nin "yapay zeka çağında sanayi gücü olma" hedefinin temelini oluşturacağını belirten Lee, bu kapsamda ülkenin önde gelen teknoloji şirketleri Samsung Electronics ve SK Hynix'in yeni yarı iletken üretim üsleri kurulması için yaklaşık 518 milyar dolarlık yatırım yapacağını duyurdu.

Yapay zeka teknolojilerinin yaygınlaşmasıyla yarı iletken teknolojileri talebinin hızla arttığına işaret eden Lee, halihazırda başkent Seul yakınında bulunan tesislerinin kapasite sınırına yaklaştığını bildirdi.

Lee, çip arz güvenliğinin sağlanması amacıyla ülkenin güneybatısında yeni üretim üslerinin kurulmasının önem taşıdığını dile getirdi.

Ülke genelinde yapay zeka veri merkezlerinin kurulmasının da yatırım planının bir parçası olduğunu vurgulayan Lee, fiziksel yapay zeka sistemlerinden elde edilen verilerin veri merkezlerine aktarılmasıyla sanayi inovasyonunu destekleyecek yerli yapay zeka ekosistemi oluşturulmasının hedeflendiğini ifade etti.

Yatırım programının Güney Kore'nin gelecek 20 ila 30 yıllık kalkınmasını şekillendireceğini belirten Lee, projenin hızlı şekilde uygulanmasını sağlamak amacıyla Devlet Başkanlığı bünyesinde doğrudan sorumlu bir yetkili görevlendireceğini söyledi.

Bu yıl kullanıma sunulan 5G'de ise yerli malı belgeli ürün kullanma hedefi 2026'da en az yüzde 50, ikinci yıl en az yüzde 55, üçüncü ve devam eden yıllarda en az yüzde 60 olarak belirlendi

Türkiye 1 Nisan 2016'dan bu yana kullandığı 4,5G'de yerlilik oranını yüzde 51'e yükselterek, yüzde 45 olarak belirlediği hedefi geride bırakırken, gözler 5G hedefine odaklandı.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) 2025 Yılı Faaliyet Raporu'ndan yaptığı derlemeye göre, telekomünikasyon sektöründe yerli ve milli üretimi destekleme hedefi 4,5G ve 5G'de de devam ediyor.

Bu kapsamda 1 Nisan 2016'da geçilen 4,5G'de işletmecilere şebeke ve haberleşme hizmetlerine ilişkin yatırımlarda, ilk 4 yıl en az yüzde 30, ikinci 4 yıl en az yüzde 40 ve üçüncü 4 yıl en az yüzde 45 yerli malı belgeli ürün kullanma yükümlülüğü getirildi.

Yapılan çalışmalarla 2016'da yüzde 1'ler seviyesinde olan yerlilik oranı, geçen yıl sonu itibarıyla yaklaşık yüzde 51'i buldu. Böylece 2028'de yüzde 45 yerlilik oranına ulaşma hedefi geçen yıl sonu itibarıyla geçilmiş oldu.

- 5G'de hedef 3 yılda yüzde 60 yerlilik

4,5G'de elde edilen deneyimle 5G'de yerlilik hedefi daha da artırıldı. Bu kapsamda, 1 Nisan 2026 itibarıyla geçilen 5G'de ilk yıl en az yüzde 50 yerlilik hedefi konuldu. Proje kapsamında ikinci yıl en az yüzde 55, üçüncü ve devam eden yıllarda en az yüzde 60 yerlilik sağlanması amaçlandı.

5G yetkilendirmesiyle getirilen yükümlülükler, 30 Nisan 2029'a kadar devam edecek.

İşletmeciler, bu tarihe kadar kuracağı 5G mobil özel şebekelerde radyo ünitesi yazılımından temel radyo ünitesine, çekirdek şebekeden transmisyon şebekesine kadar yatırımlarda teçhizatlarını "Milli Haberleşme Ürünü" tanımına uygun ürünlerden sağlayacaklar.

- KOBİ'lerin ürünleri kullanılacak

4,5G'de yatırımcıların şebekeye ve haberleşme hizmetlerine ilişkin yatırımlarının en az yüzde 10'unu KOBİ'lerin Türkiye'de ürettiği ürünlerden karşılama yükümlülüğü konulmuştu.

5G'de ise hizmet ve altyapılara ilişkin yatırımların en az yüzde 15'ini bu işletmelerden karşılama kuralı getirildi.

Böylece haberleşme teknolojilerinde yerli üretimin kamu ve özel sektörle geliştirilmesi hedeflendi.

Bu çalışmalar kapsamında BTK'nin içinde bulunduğu koordinasyon toplantıları, proje çalıştayları, odak grup toplantıları gerçekleştiriliyor.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile BTK'nin desteğiyle kurulan Haberleşme Teknolojileri Kümelenmesince geliştirilen ve "Uçtan Uca Yerli ve Milli 5G Haberleşme Şebekesi Projesi" kapsamında prototipleri üretilen ürünlerin geliştirme süreçleri de devam ediyor.

Yapay zekâ çağının en görünmez krizlerinden biri belki de bu. Hepimiz biraz öğrenme yılgınlığı yaşıyoruz.

Işık Tunçel

Dünya Ekonomik Forumu (WEF) ve McKinsey verileri, becerilerin kullanım ömrünün hızla kısaldığını gösteriyor. Geçmişte bir uzmanlık alanı onlarca yıl boyunca geçerliliğini korurken, bugün genel becerilerin ömrü beş yılın altına, teknoloji odaklı becerilerin ömrü ise iki-üç yıla kadar gerilemiş durumda. İnsan zihni doğal olarak şu soruyu soruyor:
"Nasıl olsa birkaç yıl sonra geçerliliğini yitirecekse neden öğreneyim?"
Sanırım öğrenme yılgınlığının başlangıç noktası tam olarak burası.Herşeyin olduğu gibi öğrenmenin de değeri değişiyor.

Karl Marx'ın ortaya koyduğu kullanım değeri ve değişim değeri ayrımı bugün hiç olmadığı kadar anlamlı.Örneğin Fransızca öğrenmek eskiden hem kişisel gelişim hem de kariyer açısından önemli bir avantajdı. Yapay zekâ destekli çeviri araçlarının gelişmesiyle bu becerinin ekonomik değeri kısmen azaldı. Ancak Fransızca bilmenin kültürel dünyamızı genişletme, farklı düşünce biçimlerini anlama ve yeni kaynaklara erişme gibi kullanım değeri hâlâ yerinde duruyor.

Yapay zekâ çağında yeniden sormamız gereken soru bu bilgiyi para kazanmak için mi öğreniyorum, hayatı daha derin anlamak için mi? olabilir. 

Çünkü ikinci sorunun cevabı hâlâ güçlü.... 
En can alıcı yere gelirsek; değişmeyecek tek şey belki de
öğrenmek değil, unutabilmek olsa gerek.
Yapay zekâ çağının en önemli becerilerinden biri yeni şeyler öğrenmekten çok, eski alışkanlıkları bırakabilmek olabilir.

Araştırmalar "bedenleşmiş biliş" yaklaşımının öğrenme süreçleriyle yakından ilişkili olduğunu gösteriyor. İlginç biçimde fiziksel çevrede yapılan değişiklikler zihinsel dönüşümü de kolaylaştırabiliyor. Çalışma masasının yerini değiştirmek, farklı bir ortamda çalışmak, yeni rutinler oluşturmak gibi küçük görünen değişiklikler beynin eski düşünce kalıplarından çıkmasına yardımcı olabiliyor.

Atalarımızın "tebdil-i mekânda ferahlık vardır" sözü belki de bugün nörobilim tarafından yeniden doğrulanıyor.

Çünkü geleceğin sorunu bilgi eksikliği değil; gereksiz bilgileri ve artık işe yaramayan yöntemleri bırakabilmek olacak.

Öğrenme yılgınlığının önemli sebeplerinden biri de mükemmeliyetçilik.
Eskiden bir konuda bilgi sahibi olmak için yıllar gerekiyordu. Şimdi ise yapay zekâ birkaç saniyede rapor hazırlayabiliyor, analiz yapabiliyor, çeviri gerçekleştirebiliyor.
Bu durum birçok kişide yetersizlik hissi yaratıyor.

Oysa yapay zekâyı rakip olarak görmek yerine bir öğrenme koçu olarak görmek daha sağlıklı olabilir. Çünkü yapay zekâ cevap üretebilir ama merak edemez. Bilgi sunabilir ama amaç belirleyemez. Verileri analiz edebilir ama yaşam deneyimi oluşturamaz.
İnsanların gelecekteki değeri bilgi depolama kapasitesinden değil; soru sorma, ilişki kurma, anlam üretme ve yaratıcı düşünme becerilerinden gelecektir.

Yapay zekâ çağında ezbere dayalı eğitim modeli giderek anlamını kaybediyor.
Evde hazırlanan standart ödevlerin, doğrudan yanıt odaklı sınavların ve mekanik bilgi aktarımının sorgulanması gerekiyor. Dünyanın birçok yerinde eğitim kurumları programlarını yeniden tasarlamaya başladı. Artık önemli olan bilgiyi hatırlamak değil, bilgiyi yorumlamak, doğrulamak ve dönüştürebilmek.

Geleceğin öğrencileri daha az ezber yapacak ama daha çok düşünecek.
Daha az not tutacak ama daha fazla problem çözecek.
Daha az bilgi biriktirecek ama daha fazla anlam üretecek.
Bir bakıma öğrenmenin amacı değişecek.

Yapay zekâ çağında öğrenme yılgınlığıyla mücadele etmenin yolu daha fazla öğrenmeye çalışmak değil; öğrenmenin anlamını yeniden keşfetmekten geçiyor.
Her şeyi bilmek o kadar da değerli değil.
Ne öğrenileceğini seçebilmek. 
Gerektiğinde unutabilmek.

Yeni koşullara uyum sağlayabilmek.
Ve en önemlisi, merak duygusunu koruyabilmek.
Yapay zekâ birçok işi bizim yerimize yapabilir. Ancak hangi soruların peşinden gideceğimize, hangi hayalleri kuracağımıza ve hangi anlamları inşa edeceğimize hâlâ biz karar veriyoruz.

Öğrenmeye devam edecek kadar meraklı, gerektiğinde yeniden başlayacak kadar cesur kalabilecek miyiz? Ne dersiniz?

,

Uydunun planlanan yörünge konumuna yerleştiği fırlatış, Long March roketleriyle gerçekleştirilen 653. taşıma görevi oldu.

CASC'a bağlı Şanghay Uzay Uçuşu Teknolojisi Akademisi tarafından geliştirilen uydu, radyo televizyon sinyalleri ve veri aktarımı ile iletişim teknolojilerinin test edilmesinde kullanılacak.

Kurumun internet sitesinden yapılan açıklamada, Rekabet Kurulu kararıyla META'nın, kullanıma sunduğu Threads uygulamasını Instagram'a bağlayarak Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'u ihlal ettiği iddiasına yönelik ön araştırma yapıldığı anımsatıldı.

Bu süreçte bağlama iddiaları yanında Threads ile Instagram arasında birtakım verilerin birleştirildiğinin de tespit edildiğine işaret edilen açıklamada, ön araştırma kapsamında yapılan değerlendirmeler doğrultusunda Kurulun Kasım 2023'te META hakkında soruşturma açtığı hatırlatıldı.

Açıklamada, soruşturma sürecinde META tarafından Threads uygulaması aracılığıyla elde edilen verilerin Instagram'dan elde edilen veriler ile birleştirilmesinin engellenmesi yönünde geçici tedbir uygulanmasına karar verildiği bildirilerek, sonrasında META'nın Threads'in Türkiye'deki faaliyetlerini askıya alarak geçici tedbir kararını konusuz bıraktığı belirtildi.

Kurulca, geçici tedbir kararının gerekliliklerine uyum sağlanmayan dönem bakımından Mayıs 2024'te META hakkında idari para cezası uyguladığı anımsatılan açıklamada, devam eden süreçte META tarafından soruşturmaya konu bağlama ve veri birleştirme davranışına ilişkin endişeleri bertaraf etmek amacıyla kurula taahhüt sunulduğu aktarıldı.

Açıklamada, sunulan taahhütlerin Kasım 2024'te kabul edilerek META bakımından bağlayıcı hale getirildiği ve yürütülen soruşturmanın sonlandırıldığı belirtildi.

META'nın, Threads'in Türkiye'de yeniden kullanıma sunulması halinde hem Threads'e ilk defa kaydolacak hem de daha önce kaydolmuş ancak durdurma sürecinde hesabını silmeyi tercih etmemiş kullanıcıların Instagram hesabı gerekmeden uygulamayı kullanabilmesini sağlayacak bir yapı tasarlamayı taahhüt ettiğine işaret edilen açıklamada, "Bu çerçevede kullanıcıların tercihleri doğrultusunda Threads'i Instagram hesaplarıyla kullanma veya Instagram'dan ayrı şekilde verileri birleştirilmeksizin bir Threads profili oluşturma seçenekleri arasında tercih yapabilmesi öngörülmüştür." değerlendirmesinde bulunuldu.

Açıklamada, META'nın bağlayıcı hale getirilen taahhütlere uygun şekilde Threads uygulamasının Türkiye'de yeniden kullanıma sunulmasına ilişkin Kuruma başvuruda bulunduğuna dikkat çekilen açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Yapılan değerlendirme sonucunda Kurul tarafından Threads uygulamasının Türkiye'de yeniden kullanıma sunulması için atılacak adımları içeren dilekçenin Kurulun 7 Kasım 2024 tarihli kararıyla bağlayıcı hale getirilen taahhütlere uyum sağladığına 10 Haziran'da karar verilmiştir."

Bu doğrultuda, Threads'in Türkiye'de "Threads'i Instagram hesabıyla kullanma" ya da "Instagram hesabından bağımsız bir cep telefonu numarası kullanarak hesap oluşturma" seçenekleri sunduğu belirtilen açıklamada, "Instagram'dan bağımsız olarak Threads'i kullanmayı tercih eden kullanıcıların Instagram hesabından elde edilen kişisel verileri Threads ile birleştirilmeyecektir." ifadesi kullanıldı.

Bilişim uzmanı Emre Özcan:"Havacılık sektöründe özellikle insan gücüyle yürütülen, rutin kararların alındığı operasyon kontrol merkezleri, çağrı merkezleri, uçuş destek operasyonları ve bakım destek merkezlerinde önemli değişimler yaşanacak. Sebep ve sonuç ilişkisi belirli olan süreçlerde yapay zeka, otomasyon sayesinde işleri hızlandırabiliyor ve verimliliği artırabiliyor"

Havacılık sektöründe kullanımı hızla artan yapay zekanın, ilerleyen yıllarda yolcu hizmetlerinden bakım süreçlerine, operasyon yönetiminden uçuş planlamasına kadar birçok alanda dönüşüm sağlayacağı, kokpitte nihai kararın ise uzun yıllar boyunca insanlarda kalacağı bildirildi.

Dijitalleşmenin en yoğun yaşandığı sektörlerden birinin havacılık olduğunu belirten Kesken, "Yapay zeka bu sektörde operasyonların yönetimi, karar alma süreçleri ve maliyetlerin kontrolünde önemli katkılar sağlıyor." dedi.

Türkiye'de yapay zeka kullanımının hızla arttığını, özellikle savunma sanayisindeki teknolojik gelişmelerin havacılık sektörüne de önemli katkılar sunduğunu dile getiren Kesken, havacılıkta 5 ile 10 yıllık dönemde en büyük değişimlerin yolcu hizmetleri, bagaj süreçleri ve operasyon yönetiminde yaşanacağını, yapay zekanın hava trafik kontrolü dahil birçok alanda karar destek sistemi olarak kullanılacağını kaydetti.

Yapay zekanın halihazırda havacılık sektöründe sıklıkla kullanıldığına dikkati çeken Kesken, "Pasaport kontrolü ve check-in gibi süreçlerde kullanılan yapay zeka, bekleme sürelerini azaltırken yolculara kişiselleştirilmiş hizmetler sunabiliyor. Rötarların önceden bildirilmesi, özel kampanyalar ve bagaj süreçlerinin daha etkin yönetilmesi yolcu memnuniyetini artırabiliyor." diye konuştu.

Prof. Dr. Kesken, yapay zekanın sadece yolcular için değil, hava yolu şirketleri, havalimanı işleticileri, yer hizmetleri firmaları dahil sektördeki birçok firmaya önemli kolaylıklar kazandırdığını vurguladı.

- "Önce kargo uçaklarında denenebilir"

Teknolojinin pilotlara destek sağlayacağının, insan unsurunun önemini korumaya devam edeceğinin, yapay zekanın pilotların farkındalığını artırabileceğinin altını çizen Kesken, şöyle devam etti:

"Yapay zeka çeşitli uyarılarla sürecin yönetimine çok büyük katkı sağlayabilir. Havacılıkta tek pilotlu uçuş sistemi veya yerden yapay zeka destekli uygulamalarla uçağın uçurulması gündem olsa da son karar alıcının her zaman bir insan ya da pilot olacağını düşünüyorum.

En azından uzun yıllar boyunca bunun bu şekilde devam edeceği kanaatindeyim. Ama önce kargo uçaklarında bu denenebilir, sonra insansız uçuşlara geçilebilir. Uzun bir süreç var. Bunun için hukuk ve mevzuat düzenlemeleri zaman alacak. Bunun için tam bir zaman tahmininde bulunmak zor. Yolcular pilotsuz uçma fikrine pek güvenmiyor.

Yapılan araştırmalar insanların henüz tam olarak güvenemediklerini gösteriyor. Ancak insan beyni yeniliklere alışıyor. Uçuşların güvenli olduğu görüldükçe insanların tereddütleri de ortadan kalkacaktır. Yapay zekaya karşı bir direnç olması normal ancak zamanla bunun da normalleşeceğini düşünüyorum."

Prof. Dr. Kesken, üniversitelerin de dönüşüme uyum sağlamak için müfredatlarını güncellediğini, yapay zeka odaklı ders ve eğitim programlarını artırdığını kaydetti.

- "Meslekler yok olmuyor, dönüşüyor"

Bilişim uzmanı Emre Özcan da yapay zekanın havacılık sektöründe bazı işleri dönüştüreceğini fakat insan unsurunu tamamen ortadan kaldırmayacağını söyledi.

"Mesleklerin Geleceği" kitabının yazarı da olan Özcan, yapay zekanın özellikle rutin karar alma süreçlerinde önemli rol üstleneceğini belirterek, "Havacılık sektöründe özellikle insan gücüyle yürütülen, rutin kararların alındığı operasyon kontrol merkezleri, çağrı merkezleri, uçuş destek operasyonları ve bakım destek merkezlerinde önemli değişimler yaşanacak. Sebep ve sonuç ilişkisi belirli olan süreçlerde yapay zeka, otomasyon sayesinde işleri hızlandırabiliyor ve verimliliği artırabiliyor." ifadelerini kullandı.

Özcan, havacılıkta yapay zekanın yeni meslek alanları oluşturacağını, gelecekte "havacılık yapay zeka analistleri" gibi uzmanlıkların ortaya çıkabileceğini anlattı.

Bunun yakıt verimliliğinin artırılmasında, en uygun rotaların belirlenmesinde, hava durumu analizleri ve kriz senaryolarının yönetilmesinde önemli katkılar sağlayacağına dikkati çeken Özcan, "Yapay zeka şu aşamada pilotun yerini alacak noktada değil. Daha çok yardımcı pilot gibi çalışarak karar süreçlerine destek sağlayacak. Rota değişiklikleri, yakıt verimliliği, hava durumu ve alternatif uçuş senaryoları konusunda pilota veri sunabilir. Ancak kriz ve acil durumlarda nihai kararı verecek olan kişi yine pilot olacaktır." ifadelerini kullandı.

Özcan, yapay zekanın yaygınlaşmasıyla veri güvenliğinin daha da önemli hale geldiğini, havalimanlarında kullanılan biyometrik sistemlerin büyük miktarda kişisel veri ürettiğini vurguladı.

Havalimanlarında girişten uçağa binişe kadar yolculara ait çok sayıda kişisel veri toplandığının altını çizen Özcan, "Bu verilerin güvenli şekilde saklanması büyük önem taşıyor. Türkiye'nin son dönemde veri merkezleri alanında yaptığı yatırımları ve verilerin ülke içinde tutulmasına yönelik çalışmaları güvenlik açısından önemli adımlar olarak değerlendiriliyor." dedi.

Özcan, yapay zekanın sunduğu fırsatların yanında etik ve gizlilik konularının da dikkate alınması gerektiğini kaydederek, havacılık şirketlerinin bu alandaki sorumluluklarının giderek artacağını sözlerine ekledi.

- "Teknik personelin yerini alması değil, ona destek vermesi söz konusu"

İstanbul Gelişim Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Uçak Teknolojisi Bölümü Öğretim Görevlisi Hasan İlker Çeliker de yapay zekanın havacılıkta bakım ve onarım süreçlerinde gittikçe daha fazla kullanılmaya başlandığını anlattı.

Çeliker, özellikle insan kaynaklı hata riskinin azaltılması ve bakım süreçlerinin hızlandırılması amacıyla yapay zeka destekli sistemlerden yararlanıldığını belirterek, "Böylece personelin gözünden kaçabilecek ayrıntılar daha kolay tespit edilebiliyor. Kanatlarda, gövde bağlantılarında ve çeşitli bağlantı elemanlarında yapılan incelemelerde yapay zeka destekli sistemlerden yararlanılabiliyor. Amaç teknik personelin işini kolaylaştırmak, kontrolleri daha hızlı ve daha güvenilir hale getirmek." diye konuştu.

Yapay zekanın arıza tespiti ve bakım maliyetlerinin azaltılması konusunda da önemli katkılar sunduğunu dile getiren Çeliker, şunları kaydetti:

"Bakım süreçleri hem zaman hem de maliyet açısından havacılık sektörünün en kritik alanlarından biri. Yapay zeka destekli uygulamalar sayesinde kontroller daha kısa sürede gerçekleştirilebiliyor. Olası arızalar daha erken aşamada tespit edilebildiği için bakım planlamaları da daha verimli yapılabiliyor.

Bakım faaliyetlerinde mekanik müdahale gerektiren çok sayıda işlem var. Bu nedenle yapay zekanın teknik personelin yerini alması değil, ona destek vermesi söz konusu. Yapay zeka birçok kontrolü gerçekleştirebilir ancak nihai değerlendirme ve fiziksel müdahale yine uzman personel tarafından yapılacaktır. Amaç insanı sistemin dışına çıkarmak değil, insan kaynaklı hata riskini azaltmak ve güvenliği artırmaktır."

Xinhua'nın haberine göre uydular, "Licien-1 Y14" roketiyle Gobi Çölü'ndeki Dongfeng Ticari Uzay İnovasyon Pilot Bölgesi'ndeki platformdan fırlatıldı.

Sekiz uydunun planlanan yörünge konumlarına yerleştiği fırlatış, Licien-1 roketleriyle gerçekleştirilen 14'üncü taşıma görevi oldu.

Çin Bilimler Akademisinin (CAS) Mekanik Enstitüsüne bağlı CAS Space şirketince geliştirilen Licien-1 roketi, katı yakıtla çalışan fırlatma platformu olarak Alçak Yer Yörüngesi'ne 1,5 ton, Güneş Eş Zamanlı Yörünge'ye 2 ton yük taşıyabiliyor.

Adı Çince "güçlü roket" anlamına gelen, İngilizce'de "Kinetica-1" olarak da anılan Licien-1, farklı türde ve çok sayıda uydu fırlatılışına yönelik küresel talebi karşılama hedefiyle geliştirildi.

1.İnsan Kaynakları (Human HR)

Çalışan insan yeteneklerinin yönetimi
Kariyer, gelişim ve performans süreçleri

2. Robot Kaynakları (Robot HR)

Robotların görev bazlı işe yerleştirilmesi
Fiziksel ve operasyonel iş gücü planlaması

3.Yapay Zekâ Kaynakları (AI HR)

Karar destek sistemleri
İş gücü analitiği ve optimizasyon

 YENİ GERÇEK: HİBRİT İŞ GÜCÜ DÖNEMİ

Bu modelle birlikte şirketler artık yalnızca insan çalışanlarla değil, robotlar ve yapay zekâ sistemleriyle birlikte çalışan hibrit ekipler kurmaya başlıyor.

Bu dönüşüm:

Üretim
Lojistik
Kalite kontrol
Veri analitiği
gibi alanlarda yeni bir iş gücü standardı oluşturuyor.

SEKTÖREL ETKİ: İNSAN KAYNAKLARI TANIMI YENİDEN YAZILIYOR

Uzmanlara göre bu dönüşüm, insan kaynakları disiplinini yeniden tanımlıyor.

Artık İK departmanları yalnızca insan yönetimi değil:

“insan + robot + yapay zekâ ekosistemi yönetimi” haline geliyor.

İNSAN – ROBOT – AI HİBRİT İŞ GÜCÜ TASARIMI EĞİTİMİ (AI-İŞ 26/1)

Eğitimin Amacı

Bu programın amacı; yapay zekâ, robotik sistemler ve dijital çalışanların iş gücüne entegrasyonunu stratejik, operasyonel ve insani boyutlarıyla ele alarak katılımcıları geleceğin hibrit iş gücüne hazırlamaktır.

Program kapsamında katılımcıların:

● Robotik ve yapay zekâ istihdam modellerini anlaması

● İnsan, robot ve AI iş birliği kurgusunu geliştirmesi

● Kurumlarında uygulanabilir dönüşüm senaryoları oluşturması

● Yeni nesil iş gücü yönetimi bakış açısı kazanması

hedeflenmektedir.

Eğitimin İçeriği

1. BÖLÜM: ROBOT & DİJİTAL ÇALIŞAN SİSTEMİ (10 Saat)

1. Dijital Çalışanların Organizasyona Girişi (2 saat)

* Dijital çalışan (AI/robot) kavramı

* Kuruma giriş, adaptasyon ve entegrasyon

* Rol bazlı yerleştirme (teknik değil organizasyonel)

* İnsan ekiplerinin ilk temas süreci

2. Human–Robot Takım Yapısı ve Liderlik Modeli (2 saat)

* İnsan + dijital çalışan takım kurgusu

* Human–robot takım lideri rolü

* Görev dağılımı ve iş akışı koordinasyonu

* Sorumluluk ve karar paylaşımı

3. Performans Yönetimi ve Çıktı Takibi (2 saat)

* Dijital çalışan performans ölçümü (çıktı bazlı)

* İnsan ekip performansı ile birlikte değerlendirme

* Ortak KPI yaklaşımı

* Süreç verimliliği takibi

4. İnsan Ekipleri ile Uyum ve İş Birliği (2 saat)

* İnsan ekiplerinin adaptasyonu

* İş birliği modelleri

* Güven ve çalışma ritmi

* Operasyonel çatışma yönetimi

5. Kültürel Kabul ve Organizasyonel Dönüşüm (2 saat)

* Kurum kültüründe dijital çalışan algısı

* Değişim yönetimi

* İç iletişim stratejisi

* Sürdürülebilir hibrit iş gücü kültürü

6. Hibrit İş Gücü Orkestrasyonu ve Ortak Başarı Modeli (2 saat)

* İnsan + dijital çalışan + AI birlikte çalışma sistemi

* Ortak KPI ve başarı tanımı

* Human–robot takım liderinin merkezi rolü

* Organizasyonel iş akışı uyumu

2. BÖLÜM: İNSAN KAYNAKLARI PERSPEKTİFİ (10 Saat)

1. İnsan İş Gücü Planlama ve Organizasyon Yönetimi (2 saat)

* İnsan kaynağı yapısının analizi

* Kapasite planlama

* Rol dağılımı

* Departman bazlı insan ihtiyacı

2. İnsan Kaynağı Gelişim Sistemleri (2 saat)

* Eğitim ve gelişim planlama

* Yetkinlik bazlı gelişim modeli

* Kariyer ve iç mobilite

* Geleceğe hazırlık

3. İşe Alım ve Yerleştirme Süreçleri (2 saat)

* İnsan işe alım süreç tasarımı

* Aday değerlendirme

* Kültür uyumu

* Onboarding süreçleri

4. Performans ve Ücret Yönetimi (2 saat)

* Performans değerlendirme sistemleri

* KPI ve hedef yönetimi (insan odaklı)

* Ücret ve yan haklar

* Adalet ve verimlilik

5. Çalışan Deneyimi ve Organizasyon Kültürü (2 saat)

* Çalışan bağlılığı

* İç iletişim ve kültür yönetimi

* Değişim süreçleri

* Kurumsal aidiyet

Eğitimin Hedef Kitlesi

●Kurumların yöneticileri ve karar vericileri

●İnsan kaynakları profesyonelleri

●Dijital dönüşüm ve inovasyon ekipleri

●Mühendislik ve teknoloji alanında çalışanlar

●Girişimciler ve iş geliştirme uzmanları

●Üniversite öğrencileri ve yeni mezunlar

Eğitimin Çıktısı

Program sonunda katılımcılar:

● Yapay zekâ ve robotik sistemlerin iş gücündeki rolünü analiz edebilir

● İnsan – robot – AI iş birliği modelleri kurgulayabilir

● Kendi iş süreçlerine uygun otomasyon ve robotik fırsatları belirleyebilir

● AI destekli karar alma ve operasyon yönetimi bakış açısı kazanır

● Kurumları için dönüşüm yol haritası oluşturabilir

● Robotik istihdam ve dijital çalışan yönetimi konusunda

farkındalık kazanır

Eğitimin Süresi

Toplam 20 saatlik bir eğitimdir.

Eğitimin Gün ve Saatleri

2 hafta sonu 09:00-14:00 saatleri arasında yapılacaktır.

Eğitim Yeri

İstanbul Medipol Üniversitesi Güney Kampüs

Eğitmen'leri

Canan ALKIN ( Robot Istigdam Ajansi Kurucu - AI & Robot Team Designer )

Ahu Bade ÖZKAN

CXMT'ye bağlı iştiraki Changxin Xinju'nun yüzde 30'una sahip olduğu özel yatırım fonunda, Guangdong merkezli fon şirketi Dongguan Trust'ın yüzde 29,4, Şanghay yerel yönetimine bağlı Shanghai SSCI yatırım fonu yüzde 20, Alibaba'nın bağlı iştiraki Hangzhou Haoyue yüzde 10,2 ve çip donanımları üreticisi Advanced Micro-Fabrication Equipment (AMEC) yüzde 7,7 paya sahip bulunuyor.

Özel yatırım fonunun, çip sektöründe kısa vadeli girişim sermayesi ile finanse edilmesi mümkün olmayan derin teknolojik araştırma geliştirme faaliyetleri için uzun vadeli sermaye desteği sağlaması amaçlanıyor.

Araştırma ve geliştirmeye odaklı sermaye fonunun kurulması, Çin'in ABD'nin ihracat ve yatırım kısıtlamalarına karşı çip sektöründeki kendine yeterliliği geliştirme hedefinin uzantısı olarak görülüyor.

Çin hükümeti de son yıllarda ileri teknoloji çip üretiminin kamuya ait yatırım fonları ve halka arz gibi araçlarla uzun dönemli finanse edilmesini destekliyor.

Ericsson Avrupa Bölgesi Teknolojiden Sorumlu Başkan Yardımcısı Hanna Maurer Sibley:
"Nüfusun büyüklüğü, teknolojideki ve yapay zekadaki gelişmelerin yanı sıra yerel AR-GE çalışmalarımız ve yerel üretimimizle birlikte Türkiye bizim için çok büyük ve önemli bir pazar olmaya devam edecek"

Ericsson Türkiye Genel Müdürü Mehmet Oğul, AA muhabirine, teknolojinin her dönüşümünde Türkiye'nin dijital hikayesinin bir parçası olduklarını söyledi.

Türkiye'nin 6G hazırlıklarına değinen Oğul, "Türkiye'de 2010'larda başladığımız AR-GE yatırımımız bugün çok ciddi 6G şebeke ve güvenlik odaklı sürüyor. Türkiye'yi sadece 5G'yi uygulayan bir ülke değil, 6G'de de lider ve teknoloji gelişimine katkıda bulunan ülkelerden biri yapmak için var gücümüzle çalışıyoruz." dedi.

Oğul, 5G'yi "ufuk" olarak nitelendirdiklerine işaret ederek, yapay zeka teknolojisinin de 6G'ye geçiş aşamasında doğal bir şekilde entegre olacağını anlattı.

Bu nedenle 5G konusunda Türkiye'nin attığı adımın kritik olduğunu vurgulayan Oğul, "Türkiye, 5G'nin SA (Stand-Alone) ve NSA (Non-Stand-Alone) modlarını birlikte uygulayan dünyadaki ilk ülkelerden biri olarak 6G'ye geçişte çok ciddi bir avantaj yakaladı." diye konuştu.

Oğul, mobil teknolojinin kurumlarda yaygın kullanımının 5G ile mümkün olacağına dikkati çekerek, bunun da madenden sağlığa, savunmadan enerjiye, ulaşımdan farklı iş kollarında daha güvenli ve efektif çalışma imkanı sağlayacağını dile getirdi.

- 6G'de yol haritası

Türkiye'de operatörlerle de anlaşmalar imzaladıklarını vurgulayan Oğul, şu değerlendirmeyi yaptı:

"Barselona'da imzaladığımız sözleşmeler kapsamında önümüzdeki dönemde AR-GE alanında işbirliklerimiz olacak. 6G'nin standartlarının belirlenmekte olduğu bu dönemde Türkiye'de müşterilerimizle, iş ortaklarımızla yapacağımız çalışmalar, 6G standartlarının belirlenmesine katkıda bulunmak açısından çok büyük önem arz ediyor. Bununla beraber 5G'nin de ileri uygulamalarını iş ortaklarımızla birlikte Türkiye'ye getirerek, halkımızın, endüstrilerimizin ve iş çevrelerimizin de hizmetine sunacağız."

Oğul, yatırımların devam etmesinin kritik olduğunu belirterek, 5G'nin standartlarının sürekli revize edildiğini söyledi.

Bu revizelerle standartların 6G'ye giden yolunun hazırlandığına işaret eden Oğul, şöyle konuştu:

"Önümüzdeki dönemde iş ortaklarımızla, müşterilerimizle ve ekosistem oyuncularıyla işbirliği içinde ilerlemek, 5G'nin yeni standartlarının Türkiye'ye hızlıca gelmesi, adapte edilmesi ve farklı iş senaryolarının Türkiye'de uygulanması 6G'ye geçişi de hızlandıracaktır.

Türkiye'nin 6G'ye geçişte yol haritasını hızlandırmak, ülkeyi 6G'ye hazırlamak ve 6G'de de söz sahibi ülkelerden biri yapmak için sektördeki bütün oyuncularla ve müşterilerimizle birlikte çalışmak çok önemli."

- Türkiye'nin 5G adaptasyonuna övgü

Ericsson Avrupa Bölgesi Teknolojiden Sorumlu Başkan Yardımcısı Hanna Maurer Sibley de Türkiye'de 5G'nin hızlı yükselişinden ve benimsenmesinden son derece etkilendiğini dile getirdi.

Avrupa'nın geri kalanında bu sürecin çok uzun zaman aldığına dikkati çeken Sibley, şunları kaydetti:

"Dürüst olmak gerekirse biz daha erken başladık ama Türkiye geç başlamasına rağmen 5G adaptasyonunda son derece hızlı ilerliyor. Ayrıca 'standalone' (bağımsız) yapıyı başlattığınızı ve farklı kullanıcıların ihtiyaçlarına göre farklılaştırılmış bağlantı hizmetleri sunduğunuzu biliyorum.

Hizmet kalitesi ve verilerin ağın üst katmanlarına ne kadar iyi iletildiği konusunda etkileyici işler çıkarılıyor. Türkiye, Avrupa için çok önemli. Ericsson bu yıl dünya çapında 150. yılını kutluyor, Türkiye'de ise 1890'dan beri varız.

Türkiye bizim için çok köklü ve önemli bir bölge. Nüfusun büyüklüğü, teknolojideki ve yapay zekadaki gelişmelerin yanı sıra yerel AR-GE çalışmalarımız ve yerel üretimimizle birlikte Türkiye bizim için çok büyük ve önemli bir pazar olmaya devam edecek."

"Yapay zekanın, temelde Türk halkına Türk şirketleri ve geliştiriciler tarafından sunulması gereken bir teknoloji olduğuna inanıyorum"

Türkiye'de yapay zeka teknolojilerine yönelik artan ilgi ve küresel ölçekte hızlanan yapay zeka rekabeti, yerel ihtiyaçlara uygun ürünlerin geliştirilmesi, işbirliklerinin artırılması ve ulusal teknoloji kabiliyetlerinin güçlendirilmesi başlıklarını öne çıkarıyor.

Yandex Türkiye Genel Müdürü ve Yandex Search International Üst Yöneticisi (CEO) Alexander Popovskiy, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Türkiye'nin, yapay zeka dönüşümünde tüketici adaptasyonu açısından ön sıralarda yer aldığını belirterek, yapay zekanın Türk kullanıcılar için yerel ihtiyaçları anlayan şirketler ve geliştiriciler tarafından sunulmasının önemine dikkati çekti.

Türkiye'nin bu değişimde özellikle kullanıcı davranışları açısından öne çıktığını vurgulayan Popovskiy, "Türkiye, tüketici perspektifinden bu değişimlerin ön saflarında yer alıyor. Türk kullanıcılar yapay zekayı çok hızlı benimsiyor. Birçok komşu ülkeden çok daha hızlı, örneğin Rusya'dan daha hızlı." dedi.

Bu tablonun Türk şirketleri ve işletmeleri için önemli bir fırsat sunduğunu ifade eden Popovskiy, yapay zeka teknolojisinin Türkiye'de benimsenmesi ve yerelleştirilmesi gerektiğini dile getirdi. Popovskiy, "Türk şirketleri bu teknolojiyi nasıl kavramaları ve yerelleştirmeleri gerektiğini de düşünmeli. Çünkü yapay zekanın, temelde Türk halkına Türk şirketleri ve geliştiriciler tarafından sunulması gereken bir teknoloji olduğuna inanıyorum." diye konuştu.

Yerelleştirmenin yapay zekayı faydalı hale getiren temel unsur olduğunu vurgulayan Popovskiy, "Bu nedenle yerelleştirme bu teknolojiyi faydalı, yokluğu tamamen işe yaramaz hale getirir. Ulusal yapay zeka oyuncuları geliştirmek önemlidir. Yandex olarak bunu anlıyoruz ve işbirliğine, bilgimizi ve teknolojimizi sağlamaya, bunu Türkiye zeminine taşımaya hazırız." ifadelerini kullandı.

Popovskiy, tüketicilerin alışkanlıklarının şimdiden değiştiğini, günlük soruların ve ihtiyaçların artık Yandex AI gibi uygulamalara yöneldiğini belirterek, işletmelerin de bu dönüşümün içinde yer alması gerektiğini söyledi.

Yandex AI uygulamasının esnek mimarisine işaret eden Popovskiy, "Tüm Türk işletmelerini, verilerini ve hizmetlerini kullanıcılarımıza sunmaya davet ediyoruz. Yapay zeka anlamında önemli bir dönemden geçiyoruz ve Türkiye bu anı yakalamalı. Google, Anthropic, OpenAI ve diğerleri gibi küresel yapay zeka oyuncularına teslim olmamalı. Türkiye kendi teknolojisini geliştirme şansına sahip ve biz Yandex olarak yardım etmeye hazırız." değerlendirmesinde bulundu.

- Yandex Türkiye'den telekom sektörü için yapay zeka çözümü

Yandex Türkiye Arama ve Yapay Zeka Genel Müdürü Sedat Öztürk de yapay zeka çağında yerel ölçekte öne çıkacak şirketlerin, güçlü ulusal markalara, geniş kullanıcı tabanına, kullanıcı güvenine, olgun dağıtım ağlarına ve hizmet aktarım kabiliyetine sahip kurumlar olacağını söyledi.

Öztürk, özellikle telekomünikasyon ve bankacılık gibi tüketici odaklı sektörlerin bu dönüşümde önemli avantajlara sahip olduğunu belirterek, rekabet avantajının artık yalnızca büyük dil modellerine veya büyük altyapılara sahip şirketlerle sınırlı kalmayacağını ifade etti.

Sedat Öztürk, "Özellikle ulusal güçlü markalara sahip şirketler, milyonlarca kullanıcısı olan ve onların güvenine sahip şirketler, aynı zamanda olgun dağıtım ağlarına sahip olanlar bu yarışta öne çıkacaklar. Baktığımız zaman bu sektörlerin de bu kabiliyetleri mevcut. Tek ihtiyaçları olan şey, kullanıcıların ihtiyacı olan gerçek, etkin, yapay zeka ürünleri. Dolayısıyla bu anlamda da işbirlikleri devreye giriyor. Burada işbirlikleriyle bu sektörel şirketlerin yarışta öne çıkabileceğini düşünüyoruz." diye konuştu.

Yandex AI ürününün yakın zamanda duyurulduğunu ve iyi ilerlediğini belirten Öztürk, şirketin temel önceliğinin kullanıcıların ihtiyaçlarına yönelik yapay zeka ürünleri geliştirmek olduğunu dile getirdi.

Yandex Türkiye'nin telekom sektörü için yeni bir kurumsal yapay zeka çözümü duyurduğunu açıklayan Öztürk, "Bugün 'Telekom için Yapay Zeka' kurumsal çözümümüzü duyurduk. Bu çözümler tamamen Türkiye'nin ihtiyaçları için, Türkiye'deki teknolojiler için geliştiriliyor." dedi.

Telekom partnerlerinin bu teknolojilerle ihtiyaç duydukları yapay zeka ürünlerini daha hızlı hayata geçirebileceklerini belirten Öztürk, bu çözümlerin kullanıcı deneyimini iyileştirme, müşteri ilişkilerini güçlendirme ve dağıtım kanallarını daha etkin kullanma açısından önemli fırsatlar sunduğunu söyledi.

Öztürk, Yandex Türkiye olarak bu sürece katkı vermek istediklerini belirterek, "Buradaki fırsat telekom partnerleri için gerçekten çok büyük. Biz de bunun bir paydaşı olarak, Yandex Türkiye olarak burada bu çözümlerle katkı vermek istiyoruz." ifadelerini kullandı.

Sedat Öztürk, gelecek dönemde işbirliklerinin daha fazla öne çıkacağını belirterek, "Bu noktada biz işbirliklerinin gelecek dönemde çok daha öne çıkacağını, özellikle bu yerel yarışta çok önemli bir itici güç olduğunu düşünüyoruz. Buradaki amacımız sabit bir format önermek değil, destek bir şekilde tamamen kullanıcıların deneyimine ve memnuniyetine odaklı bir şekilde esnek çözümleri sunabilmek. Bunun için de Yandex Türkiye olarak hazırız." dedi.

Uyduların, Kutupsal Yörünge'deki planlanan konuma ulaştığı fırlatış, Long March roketleriyle icra edilen 648'inci taşıma görevi oldu.

Şanghay Spacecom Uydu Teknolojisi Şirketi (SSST) tarafından geliştirilen Çienfan uyduları, Alçak Yer Yörüngesi'nde kurulan takım uydu ağının parçasını oluşturacak.

"G60 Starlink" olarak da bilinen projenin ilk aşamasında 1296 uydunun yörüngeye konumlandırılması planlanırken, tüm aşamalar tamamlandığında 14 bin geniş bant internet uydusundan oluşan mega takım uydu ağı oluşturulması hedefleniyor.

Çienfan uydu ağının parçasını oluşturacak 18'er uydudan oluşan grupların ilki 6 Ağustos 2024'te, ikincisi 15 Ekim 2024'te, üçüncüsü 5 Aralık 2024'te, dördüncüsü 23 Ocak 2025'te, beşincisi 11 Mart 2025'te, altıncısı 18 Ekim 2025'te, yedincisi 7 Nisan'da, sekizincisi 12 Mayıs'ta, dokuzuncusu 17 Mayıs'ta ve onuncusu 1 Haziran'da fırlatılmıştı.

AA

Huawei çözümle şirketlerin mevcut bilişim sistemlerini yapay zeka çağına taşımalarını ve bu dönüşümü daha az maliyet ve daha hızlı şekilde gerçekleştirmelerini hedefliyor.

Huawei Başkan Yardımcısı ve Huawei Veri Depolama Ürün Hattı Başkanı Yuan Yuan, düzenlenen forumda, "Data Awakening, Infra Evolving" başlıklı açılış konuşması gerçekleştirdi.

Huawei, yeni dönemin ihtiyaçlarına yanıt vermek için altı temel alanda destek veren kapsamlı altyapı çözümü geliştirdi. Söz konusu çözümler verinin depolanması, bilgi ve hafıza yönetimi, model kurulumu, ajan geliştirme, kaynak yönetimi ve güvenlik çözümleri olarak öne çıktı.

Ayrıca yeni yaklaşım, depolamadan güvenliğe kadar tüm halkaları tek bir bütün halinde sunarak kurumların yapay zeka uygulamalarını daha hızlı, doğru ve ekonomik biçimde devreye almasını sağlıyor.

Huawei'nin tanıttığı "OceanStor Pacific" depolama çözümü, oldukça küçük bir alana çok büyük miktarda veri sığdırarak şirketlerin depolama maliyetlerini önemli oranda düşürüyor.

Şirketin "DME Omni-Dataverse" adlı veri yönetim platformu ise farklı kaynaklardaki ve farklı lokasyonlardaki verileri tek nokradan izlenebilir ve yönetilebilir hale getiriyor. Ek olarak, milyarlarca veri parçası arasından aranan bilgiye saniyeler içinde ulaşılabilmesine olanak veriyor.

Yapay zeka uygulamalarının en sık yaşadığı sorunların arasında, kullanıcıya ilk yanıtı vermesinin uzun sürmesi oluyor. Huawei'nin geliştirdiği yeni hafıza teknolojisi "Context Memory Storage" (CMS), söz konusu süreyi yüzde 90 kısaltarak yapay zekanın çok daha akıcı çalışmasını sağlıyor.

Şirketin sunduğu yapay zeka veri platformu ise sorulara verilen yanıtların doğruluğunu yüzde 30 artırırken, kullandığı bilgi bankasıyla yüzde 95'in üzerinde doğru bilgi getirme oranı yakalıyor. Sistem ayrıca kendi kendine öğrenip gelişen bir hafızaya sahip bulunuyor.

Huawei'nin "ModelEngine" çözümü, şirketlerin yeni yapay zeka modellerini hiç kod yazmadan sistemlerine entegre etmelerini ve tek tıkla devreye almalarını sağlıyor.

Çözümün akıllı kaynak yönetimi sayesinde, tek bir donanım birimi, aynı anda 10 farklı işi bir arada yapabiliyor, bu da şirketlerin çok daha fazla verim almasına olanak tanıyor. Şirketlerin kendi yapay zeka ajanlarını oluşturması da artık çok daha kolay hale geliyor.

Yapay zeka sistemlerinin yaygınlaşmasıyla veri güvenliği de yeni risklerle karşı karşıya kalıyor. Yapay zeka araçlarının kötüye kullanılması, yanlış veri besleyerek sistemleri zehirlemesi, verileri değiştirmesi ya da fidye yazılımı saldırıları gibi tehditler artıyor.

Huawei, şirketlerin söz konusu risklere karşı uçtan uca bir koruma sistemi kurması gerektiğini vurguluyor ve sunduğu çözümle yapay zeka verisini her açıdan güvence altına alıyor.

- "Geleneksel sistemler artan veri yükünü kaldıramayacak"

Açıklamada etkinlikteki görüşlerine yer verilen Yuan Yuan, yapay zeka ajanlarının şirketlerin yeni dijital çalışanlarına dönüştüğünü ve bunun da işlem yükünü görülmemiş bir hıza çıkardığını belirtti.

Yuan, yapay zekanın, bilişim sektörü için yeni fırsatların kapısını araladığını ifade ederek, "Yapay zekanın bir sonraki bölümü veridir. Veri depolamada teknolojik yeniliğe bağlı kalan Huawei, sektördeki yapay zeka benimseme deneyimini biriktirecek ve müşterilerin akıllı çağa yolculuğunu hızlandırmak için tüm sektörle yakın iş birliği içinde çalışacaktır." değerlendirmesinde bulundu.

Yapay zekanın şirketlerin çalışma biçimini kökten değiştirdiğini, ajanların ise yeni dönemin en önemli üretkenlik aracı haline geldiğini vurgulayan Yuan, kurumların bu dönüşümü kaçırmamak için mevcut bilişim altyapılarını hızla yapay zekaya uygun hale getirmeleri gerektiğini ve geleneksel sistemlerin artan veri yükünü kaldıramayacağını aktardı.

Çin İnsanlı Uzay Programı Ajansından (CMSA) yapılan açıklamaya göre, taykonotlar Cu Yangcu, Cang Cıyüen ve Lai Ka-ying'yi taşıyan Şıncou-23 uzay mekiği, istasyonun çekirdek modülüne kenetlendi.

Yaklaşık 3,5 saat süren yolculuğun ardından istasyona ulaşan taykonotlar, mekikten modüle geçerek uzay istasyonuna girdi.

Taykonotları taşıyan Şıncou-23 uzay mekiği, dün gece Long March 2F roketiyle, ülkenin kuzeybatısındaki Ciuçüen Uydu Merkezi'nden fırlatılmıştı.

Yeni ekip, Şıncou-21 mekiğiyle 31 Ekim 2025'te istasyona gönderilen ve 6 ayı aşkın süredir görev yapan taykonot ekibinden görevi devralacak.

- İlk Hong Konglu taykonot

Seferin uçuş mühendisliğini üstlenen 48 yaşındaki Cu Yangcu, Mayıs 2023'te uzaya gönderilen "Şıncou-16" görevinde Tiengong Uzay İstasyonu'nda görev yapan taykonot ekibi içinde yer almıştı.

Taykonotlar Cang Cıyüen ve Lai Ka-ying ise ilk kez insanlı uzay görevinde yer alıyor.

Şıncou-23 mekiğinin pilotluğunu yapan Cang'ın daha önce Çin Halk Kurtuluş Ordusu Hava Kuvvetlerinde savaş uçağı pilotu, yük uzmanı olarak sefere katılan Lai ise Hong Kong Emniyet Müdürlüğünde polis başmüfettişi olarak görev yapmıştı.

Bilgisayar bilimleri alanında uzman olan Lai, Çin'in Hong Kong Özel İdari Bölgesi'nden uzay istasyonu görevlerine katılan ilk taykonot oldu.

- Taykonotlardan biri uzayda 1 yıl geçirecek

Yeni taykonot ekibinin 6 ay süreyle görev yapması planlanıyor ancak önceki seferlerinden farklı olarak taykonotlardan biri, uzun süreli uzay seferlerinin insan bedenine etkilerini inceleyecek deney için uzay istasyonunda 1 yıl süreyle kalacak.

Görev süresince ekip üyelerinin sağlık verileri takip edilerek, hangi ismin uzay istasyonunda uzun süre kalacağı belirlenecek.

Uzayda uzun süreli kalmak, düşük yer çekimi ve radyasyon nedeniyle insan bedeninde kemik yoğunluğunun azalması, kas kaybı, uyku bozukluğu, fiziksel ve psikolojik yorgunluk gibi etkilere yol açabiliyor.

1994-1995 yıllarında Mir Uzay İstasyonu'nda 437 gün (yaklaşık 14 ay) kalan Rus astronot Valeri Polyakov, bu alanda rekoru elinde bulunduruyor.

Taykonot ekibi, görev boyunca ayrıca yaşam bilimleri, malzeme bilimi, mikro kütle çekimi sıvı fiziği, uzay havacılık tıbbı ve uzay teknolojileri alanlarında 100'den fazla deney ve uygulama projesi yürütecek.

- Çin'in uzay istasyonu "Tiengong"

Çin, ABD'nin uzay araştırmaları alanındaki işbirliğini yasaklaması ve Uluslararası Uzay İstasyonu (ISS) programına katılımını engellemesi nedeniyle yörüngede kendi uzay istasyonunu kurmuştu.

Bir çekirdek modül, iki laboratuvar modülünden oluşan ve bir uzay teleskobunun eklenmesi planlanan "Tiengong" (Gök Sarayı) İstasyonu, Rusya'nın artık faal olmayan Mir Uzay İstasyonu örnek alınarak inşa edildi.

İstasyonun ana parçası "Tienhı" (Göksel Uyum) adı verilen çekirdek modül 29 Nisan 2021'de, ilk laboratuvar modülü "Vıntien" (Gökleri Aramak) 24 Temmuz 2022'de, ikinci laboratuvar modülü "Mıngtien" (Gökleri Düşlemek) ise 31 Ekim 2022'de fırlatıldı.

Çekirdek modüle laboratuvar modüllerinin eklenmesiyle "T" biçimli ana iskeletinin kurulumu tamamlanan istasyon, "uygulama ve geliştirme aşamasına" geçti.

"Şüntien" (Gökleri Dolaşmak) adı verilen uzay teleskobunun da ayrı modül olarak istasyona eklenmesi planlanıyor.

Üç kişilik taykonot ekibinin dönüşümlü görev yaptığı istasyona "Şıncou" (Kutsal Gemi) mekikleriyle personel, "Tiencou" (Gök Gemisi) mekikleriyle de ikmal malzemeleri taşınıyor.

AA

Xinhua'nın haberine göre, Çin İnsanlı Uzay Programı Ajansı (CMSA) Sözcüsü Cang Cingbo, düzenlediği basın toplantısında, "Şıncou-23" uzay mekiğiyle yörüngeye gönderilecek 3 kişilik ekibi açıkladı.

Cang, uzay istasyonuna yapılacak 11. insanlı seferde, taykonotlar Cu Yangcu, Cang Cıyüen ve Lai Ka-ying'in yer alacağını bildirdi.

Uzay istasyonunda görev yapacak taykonot ekibini taşıyacak "Şıncou-23" mekiği, yarın yerel saatle 23.08'de ülkenin kuzeybatısındaki Ciuçüen Uydu Merkezi'nden fırlatılacak.

Seferin uçuş mühendisliğini üstlenecek 48 yaşındaki Cu Yangcu, Mayıs 2023'te uzaya gönderilen "Şıncou-16" görevinde Tiengong uzay istasyonunda görev yapan taykonot ekibi içinde yer almıştı.

Taykonotlar Cang Cıyüen ve Lai Ka-ying ise ilk kez insanlı uzay görevinde yer alacak. Mekiğin pilotluğunu yapacak Cang'ın daha önce Çin Halk Kurtuluş Ordusu Hava Kuvvetleri'nde savaş uçağı pilotu, Lai'nin ise Hong Kong'da polis başmüfettişi olarak görev yaptığı aktarıldı.

- Uzay istasyonunda görev alacak ilk Hong Kong'lu taykonot

Lai, Çin'in Hong Kong Özel İdari Bölgesi'nden uzay istasyonu görevlerine katılan ilk taykonot olacak.

2024'te Çin'in insanlı uzay seferleri programının 4. taykonot grubuna seçilen Lai, daha önce Hong Kong Emniyet Müdürlüğü Teknik Hizmetler Dairesi ve Güvenlik Bürosu'nda çalıştı.

Uzay istasyonunda görev alacak 4. kadın taykonot olacak Lai'nin, bilgisayar bilimleri dalında doktora derecesi bulunuyor.

- Taykonotlar, 1 yıl uzay istasyonunda kalacak

Yeni taykonot ekibi, önceki seferlerinden farklı olarak uzay istasyonunda 6 ay değil 1 yıl süreyle görev yapacak.

Görev boyunca taykonotların sağlık verileri takip edilerek uzun süreli uzay seferlerinin insan bedenine etkilerine ilişkin araştırma yürütülecek.

- Çin'in uzay istasyonu "Tiengong"

Çin, ABD'nin uzay araştırmaları alanındaki işbirliğini yasaklaması ve Uluslararası Uzay İstasyonu (ISS) programına katılımını engellemesi nedeniyle Dünya yörüngesinde kendi uzay istasyonunu kurmuştu.

Bir çekirdek modül, iki laboratuvar modülünden oluşan ve bir uzay teleskobunun eklenmesi planlanan "Tiengong" (Gök Sarayı) İstasyonu, Rusya'nın artık faal olmayan Mir Uzay İstasyonu model alınarak inşa edildi.

İstasyonun ana parçası "Tienhı" (Göksel Uyum) adı verilen çekirdek modül 29 Nisan 2021'de, ilk laboratuvar modülü "Vıntien" (Gökleri Aramak) 24 Temmuz 2022'de, ikinci laboratuvar modülü "Mıngtien" (Gökleri Düşlemek) ise 31 Ekim 2022'de fırlatıldı.

Çekirdek modüle laboratuvar modüllerinin eklenmesiyle "T" biçimli ana iskeletinin kurulumu tamamlanan istasyon, "uygulama ve geliştirme aşamasına" geçti.

"Şüntien" (Gökleri Dolaşmak) adı verilen uzay teleskobunun da ayrı modül olarak istasyona eklenmesi planlanıyor.

Üç kişilik taykonot ekibinin dönüşümlü görev yaptığı istasyona "Şıncou" (Kutsal Gemi) mekikleriyle personel, "Tiencou" (Gök Gemisi) mekikleriyle de ikmal malzemeleri taşınıyor.

Şirket son değişikliklerin arama dünyasında son 25 yılın en büyük dönüşümü olduğunu vurguladı

Yapay zeka aramaların ön plana çıkmasıyla birlikte ABD'de seyahat ve turizm sitelerinin yıllık arama kaynaklı trafiği yüzde 20, haber ve medya trafiği yüzde 17 geriledi

Yapay zeka destekli arama motorlarının artmasıyla dijital dünyada şu ana kadarki en büyük dönüşümlerden biri yaşanıyor.

Başta Google AI Modu, ChatGPT ve Claude gibi yapay zeka destekli özet sonuçlar veren yapay zekalar, kişilerin web sitelerine direkt girmesine gerek duymadan aradığını bulmasını sağlıyor.

Halihazırda Google, sorgulamalara verdiği yapay zeka sonuçlar ile büyük bir değişikliğe yol açarken, şirket bu anlamda bir adım daha ileri giderek yapay zekayı tam merkeze yerleştirmeye hazırlanıyor.

"Google I/O 2026" etkinliğinde yeni özelliklerini tanıtan şirket, kullanıcı adına internette araştırma yapabilen yeni bir arama çubuğu ve belirli bir süre boyunca otonom olarak çalışabilen yeni bir Gemini modunu öne çıkardı. Yeni özellikle kullanıcılar, herhangi bir yapay zekaylayla konuşur gibi uzun ve doğal cümlelerle etkili aramalar yapabilecek.

- Arama dünyasında son 25 yılın en büyük dönüşümü

Google, uzun süredir "arama" içerisindeki "AI Mode" deneyimini aşamalı olarak geliştiriyordu. Yapay zekanın merkeze alındığı yeni geliştirme sonrasında kullanıcılar, ilk sorgularından sonra konuşmaya devam ederek sonuçları daha detaylı hale getirebilecek.

Sistem, kullanıcıların ucuz uçak bileti takibi gibi zamana yayılan süreçleri kendileri adına izleyecek özel "yapay zeka ajanları" oluşturmasına olanak tanıyor.

Yeni özellik ayrıca konum, hava durumu ve Google hesap verilerini entegre ederek kullanıcıya özel anlık görsel yanıtlar ve mikro uygulamalar üretebiliyor.

Google Search Başkanı Liz Reid, yeni sistemin kullanıcı niyetini daha iyi anlayabildiğini ve otomatik tamamlama özelliklerinin ötesine geçen öneriler sunduğunu belirtti. Şirket ise bu değişikliklerin arama dünyasında son 25 yılın en büyük dönüşümü olduğunu vurguluyor.

- İnternet sitelerinin trafiği düşüyor

İnternet siteleri yapay zeka alanında yaşanan son gelişmelerin ardından ciddi düşüş yaşıyor. SimilarWeb verilerine göre, ABD'de 2024-2025 döneminde seyahat ve turizm sitelerinin yıllık arama kaynaklı trafiği yüzde 20, haber ve medya trafiği yüzde 17, e-ticaret trafiği yüzde 9, finans ve yemek trafiği yüzde 7 ve yaşam-stil trafiği yüzde 5 geriledi.

Yeni teknolojiyle bilgi temelli internet siteleri de trafik kaybı yaşıyor. Dünyanın en çok ziyaret edilen sitelerinden biri olan Wikipedia'nın günlük ziyaret sayısı ChatGPT'nin çıkış tarihlerine denk gelen Mart 2022'de 165 milyon iken bu rakam Mart 2025'te 128 milyona inerek yaklaşık yüzde 23 düşüş gösterdi.

Amasya Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı bünyesinde 2024 yılında kurulan 3D Teknoloji Atölyesi, 2 yılda ulaştığı üretim kapasitesi ve sağladığı tasarrufla dikkati çekiyor.

Daire başkanlığı koordinasyonunda faaliyet gösteren atölye, üniversitenin birçok teknik ihtiyacını kampüs içinde karşılayarak kamu kaynaklarının verimli kullanılmasına katkı sunuyor.

3D Teknoloji Atölyesi'nde, 4 aktif 3D yazıcıyla bugüne kadar 57 farklı ürün grubunda toplam 16 bin 500 adet üretim gerçekleştirildi.

Atölyede çeşitli mekanizmalardan medikal eğitim modelleri parçaları, güvenlik uyarı ekipmanlarından robotik proje parçalarına kadar geniş bir yelpazede üretim yapılıyor.

3D Atölyesi'ni ziyaret eden Amasya Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ahmet Hakkı Turabi, 4 adet 3D yazıcıyla yaklaşık 57 ürün grubunda 16 bin 500 civarında ürün ürettiklerini söyledi.

Üretim kapasitelerini artıracaklarını ifade eden Turabi, "Bu ürünler başta Yapı İşleri Daire Başkanlığımızın kendi ihtiyaçlarını temine yönelik olsa da aynı zamanda akademik birimlerimizin de dersler esnasında, laboratuvarlar ve projeler çerçevesindeki ürünleri de çalışmaktadır. Bu 16 bin 500 ürün yaklaşık üniversitemize 7 milyon Türk lirası tasarruf da sağlamıştır." diye konuştu.

AA